266 articles
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Hai sập đá chạm rồng cuộn ở đền vua Đinh Tiên Hoàng, Hoa Lư, được công nhận bảo vật quốc gia cuối năm 2017; hiện vật thuộc thế kỷ XVII nhưng các nguồn khác nhau về niên đại từng chiếc và ý nghĩa của hình rồng có "bàn tay".
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Bia Xá lợi tháp minh, khắc năm 601 đời Tùy, tìm thấy ở Xuân Quan (Thuận Thành, Bắc Ninh) gần thành Luy Lâu, ghi việc dựng tháp đặt xá lợi ở chùa Thiền Chúng, Giao Châu. Bài nêu phát hiện, nội dung, so sánh và các chỗ chưa thống nhất.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Bia Vĩnh Lăng dựng năm 1433 tại Lam Kinh, Thanh Hóa, bảo vật quốc gia: bia và rùa đá nặng khoảng 18 tấn, văn bia do Nguyễn Trãi soạn. Bài mô tả kích thước, hoa văn rồng, lá đề, con rùa sáu móng và nêu các điểm các nguồn chưa nói rõ.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Bia dựng ngày 20/8/1121 ghi việc khánh thành tháp Sùng Thiện Diên Linh, là bia của triều đình Lý Nhân Tông và là bảo vật quốc gia. Bài nêu cấu trúc bia, nội dung văn bia (hội đèn Quảng Chiếu, rối nước), các số liệu lệch giữa nguồn và vụ bia bị cào xước năm 2014.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Khởi nghĩa Yên Bái nổ ra đêm 9 rạng 10/2/1930 do Việt Nam Quốc dân Đảng và Nguyễn Thái Học lãnh đạo, thất bại trong ngày; 13 người bị hành quyết ngày 17/6/1930. Bài nêu bối cảnh, diễn biến, số liệu xét xử lệch giữa nguồn và cách đánh giá.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Trường Quốc học Huế ra đời theo dụ vua Thành Thái ngày 23/10/1896 và nghị định Toàn quyền Đông Dương ngày 18/11/1896, dạy tiếng Pháp song song chữ Hán. Bài nêu tổ chức buổi đầu, các lần xây lại và đổi tên, cổng trường, và những chỗ nguồn ghi lệch nhau.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Thành Hoàng Đế ở An Nhơn (nay thuộc Gia Lai, trước là Bình Định) được Nguyễn Nhạc mở rộng từ năm 1776 trên nền thành Đồ Bàn của Chăm Pa và làm kinh đô Tây Sơn. Bài nêu ba vòng thành, các số đo và niên đại lệch giữa nguồn, hiện trạng di tích quốc gia.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Lăng Minh Mạng (Hiếu Lăng) ở Huế do vua Minh Mạng chọn đất từ khoảng năm 1827 và khởi công năm 1840; vua Thiệu Trị hoàn tất đầu năm 1843. Bài nêu bố cục, các mốc xây dựng và những chỗ nguồn ghi khác nhau: ngày khởi công, nhân lực, diện tích.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Thanh Hà, bên sông Hương gần Phú Xuân, là cảng thị của Đàng Trong, hình thành khoảng nửa đầu thế kỷ XVII với vai trò lớn của Hoa thương. Bài nêu cách hình thành, hàng hóa, vị trí trong hệ thống cảng Hội An, việc suy tàn đầu thế kỷ XIX và chuyển sang Bao Vinh.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Hữu Cầu (quận He) là thủ lĩnh nông dân Đàng Ngoài, lấy Đồ Sơn làm căn cứ, đánh Kinh Bắc, uy hiếp Thăng Long và bị chúa Trịnh bắt năm 1751. Bài nêu diễn biến theo các nguồn thứ cấp, phần giai thoại (trâu lửa, hội chọi trâu) và các chi tiết còn lệch.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Hội Tao Đàn (Tao Đàn nhị thập bát tú) thường được kể là nhóm 28 văn thần xướng họa cùng Lê Thánh Tông ở Thăng Long cuối thế kỷ XV. Bài nêu tập Quỳnh uyển cửu ca và các tranh luận về số hội viên, mốc thời gian, và việc có thể gọi đó là một "hội" hay không.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Dương Kinh là vùng đất phát tích của nhà Mạc ở Cổ Trai (Hải Phòng), được coi là kinh đô thứ hai bên cạnh Thăng Long và là nơi ở của các thái thượng hoàng. Bài nêu địa thế, di tích, vụ tàn phá năm 1592 và cụm di tích quốc gia đặc biệt (2025).
