28 articles
Category: Nghệ thuật trình diễn
Hát xoan là nghệ thuật hát, múa, gõ trống và phách của các phường xoan ở Phú Thọ, gắn với thờ Hùng Vương và diễn ra vào đầu xuân. UNESCO ghi danh khẩn cấp năm 2011 và chuyển sang Danh sách đại diện ngày 8/12/2017, lần đầu tiên một di sản được chuyển giữa hai danh sách.
Category: Nghệ thuật trình diễn
Hát xẩm là lối hát rong của người Việt, từ khi ra đời là nghề mưu sinh của người khiếm thị. Mốc thế kỷ XIII chưa có nguồn kiểm chứng; nghệ nhân Hà Thị Cầu mất năm 2013, Ninh Bình đang bảo tồn và làm hồ sơ di sản.
Category: Nghệ thuật trình diễn
Ở Nam Bộ, hát bội thường được mời diễn trong lễ Kỳ yên ở đình làng, từ phần xây chầu đến các tuồng tích. Nghệ sĩ nhiều đời gắn với nghề này nay chỉ có ít suất diễn mỗi năm; Vĩnh Long đã làm hồ sơ di sản quốc gia (2023).
Category: Nghệ thuật trình diễnPeriod: Cận hiện đại
Đờn ca tài tử là lối đàn ca của người dân Nam Bộ, hình thành khoảng cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, được UNESCO ghi danh năm 2013. Nguồn gốc từ ca Huế và nhạc lễ, hệ thống 20 bản tổ và vai trò của Nhạc Khị còn có ý kiến khác nhau.
Category: Nghệ thuật trình diễn
Đàn t'rưng là nhạc cụ gõ tự thân vang làm từ ống nứa, lồ ô của các dân tộc Tây Nguyên như Gia Rai, Ê Đê. Từ giữa thập niên 1950, nghệ sĩ Nay Pha đưa đàn lên sân khấu; các nghệ sĩ sau đó cải tiến thêm que gõ và số giàn ống.
Category: Nghệ thuật trình diễn
Đàn nguyệt (đàn kìm) là nhạc cụ dây gảy hai dây, hộp đàn tròn như trăng, dùng trong chèo, chầu văn, ca Huế, đờn ca tài tử và cải lương. Các nguồn nêu mốc xuất hiện ở Việt Nam khác nhau (thế kỷ XI hay XVIII).
Category: Nghệ thuật trình diễn
Đàn bầu (độc huyền cầm) là nhạc cụ một dây của người Việt, khởi đầu gắn với nghệ nhân hát xẩm, được dạy chính quy từ năm 1956 và đã ra biểu diễn ở nhiều nước. Niên đại ra đời chưa rõ; hồ sơ di sản quốc gia mới ở dạng dự kiến (2019).
Category: Nghệ thuật trình diễn
Ca Huế là loại hình ca nhạc thính phòng của vùng Huế, hình thành khoảng thế kỷ XVII–XVIII từ nhạc cung đình và dân gian, có hai điệu thức Bắc và Nam. Được công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2015, nay vừa là di sản vừa là sản phẩm du lịch trên sông Hương.
Category: Nghệ thuật trình diễnPeriod: Cận hiện đại
"Dạ cổ hoài lang" là bản nhạc nhịp đôi của Cao Văn Lầu (Bạc Liêu), được xem là tiền thân của vọng cổ. Năm ra đời (1917–1920) và hoàn cảnh sáng tác được kể theo nhiều cách; bản nhạc sau đó được kéo dài thành các nhịp 4, 8, 16, 32.
Category: Nghệ thuật trình diễn
Chèo là loại hình sân khấu dân gian của người Việt ở đồng bằng Bắc Bộ, kết hợp hát, múa, nhạc, kịch, diễn ở sân đình với tính ước lệ cao, nhân vật hề độc đáo và các vở như Quan Âm Thị Kính.
Category: Nghệ thuật trình diễn
Tuồng, còn gọi hát bội, là loại hình kịch hát cổ điển của Việt Nam với tính ước lệ, hóa trang mặt nạ và nội dung đề cao anh hùng, trung nghĩa; phát triển rực rỡ thời Nguyễn và còn sống ở Bình Định, Huế, Nam Bộ.
Category: Nghệ thuật trình diễn
Múa rối nước là loại hình sân khấu dân gian của người Việt vùng đồng bằng Bắc Bộ, dùng mặt nước làm sân khấu cho các con rối gỗ do nghệ nhân điều khiển sau mành; nổi tiếng với chú Tễu, thủy đình và phường rối Đào Thục.
