Từ ngữ Nam Bộ ngày càng đi vào tiếng Việt toàn dân. Theo nghiên cứu của Viện Ngôn ngữ học (2025), 413 từ đã thâm nhập, hơn một nửa giữ nguyên nghĩa, số còn lại mở rộng hoặc thu hẹp nghĩa. Bài nêu thái độ của người miền Bắc qua một khảo sát nhỏ và một mẫu về giọng phát thanh.
Làng nghề đóng xuồng, ghe quanh rạch Bà Đài (xã Long Hậu, Lai Vung cũ, Đồng Tháp) gắn với chiếc xuồng cui và tổ nghề Phạm Văn Thuông, được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia nhưng thu hẹp mạnh. Bài nêu kỹ thuật, loại ghe xuồng, thăng trầm và số liệu các nguồn lệch nhau.
Cúng việc lề là lễ giỗ chung theo tục lệ riêng của nhiều dòng họ người Việt ở Nam Bộ, nhất là Long An, tưởng nhớ tổ tiên đi khẩn hoang: cúng ngoài trời, cháo ám, cá lóc nướng trui, mỗi họ một lễ vật làm dấu. Phạm vi (cả Lý Sơn) và bản chất của tục còn tranh luận.
Trương Định chiêu mộ dân lập đồn điền ở Gò Công, kháng Pháp từ 1859 và không chịu bãi binh sau hòa ước 1862. Bài nêu cuộc đời, tranh luận về danh hiệu Đại nguyên soái hay Đại tướng quân, cái chết tháng 8/1864 và các nơi thờ.
Historical record
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Cư Trinh là quan văn, tham mưu của chúa Nguyễn Phúc Khoát, gắn với việc dẹp Đá Vách ở Quảng Ngãi (1750), bài vè Sãi Vãi và kế sách mở đất ở vùng Chân Lạp. Bài nêu các nguồn còn lệch về năm tháng, tên đất và thụy hiệu.
Vè là thể loại tự sự dân gian bằng văn vần; ở Nam Bộ có nhiều bài vè kể vật về cá, chim, hoa, trái, bánh, rau. Bài nêu cách phân loại trong bộ Vè Nam Bộ, bố cục và thể thơ bốn chữ của vè kể vật, các thủ pháp đồng nghĩa, đồng âm, miêu tả, và mối liên hệ với đồng dao.
Bà Ngũ Hành là nhóm năm nữ thần ứng với Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, được thờ phổ biến ở Nam Bộ nhưng mờ nhạt ở miền Bắc và miền Trung. Bài nêu số liệu miễu, giả thuyết tiếp biến Việt – Hoa của Lê Công Lý, các miếu ven biển Đông Nam Bộ và xu hướng hỗn dung.
Historical record
Category: Tín ngưỡng – tôn giáoPeriod: Cận hiện đại
Hệ phái Khất sĩ do Tổ sư Minh Đăng Quang khai sáng năm 1944 ở Nam Bộ, dung hợp Nam tông và Bắc tông. Bài nêu mốc hình thành, bộ Chơn lý, các giáo đoàn, kiến trúc tịnh xá bát giác và số liệu hiện nay.
Historical record
Category: Nghệ thuật trình diễnPeriod: Cận hiện đại
Nguyễn Vĩnh Bảo (1918–2021) là nhạc sư đờn ca tài tử người Cao Lãnh (Đồng Tháp), giảng dạy đàn tranh ở Sài Gòn và nước ngoài. Theo báo chí, ông cải tiến đàn tranh 16 dây thành 17, 19, 21 dây từ khoảng năm 1955.
Làng hoa Sa Đéc khởi nguyên ở Tân Quy Đông từ cuối thế kỷ XIX, nổi tiếng với hoa trồng trên giàn cao; nghề trồng hoa kiểng Sa Đéc được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cuối tháng 12/2025.
Hủ tiếu là món sợi gạo của miền Nam với nhiều kiểu (Nam Vang, Mỹ Tho, Sa Đéc, sa tế...); nguồn gốc còn tranh luận giữa món kuy teav của Phnom Penh và món mì của người Triều Châu, các tư liệu đều nhắc vai trò của người Hoa.
Ở Nam Bộ, hát bội thường được mời diễn trong lễ Kỳ yên ở đình làng, từ phần xây chầu đến các tuồng tích. Nghệ sĩ nhiều đời gắn với nghề này nay chỉ có ít suất diễn mỗi năm; Vĩnh Long đã làm hồ sơ di sản quốc gia (2023).