32 articles
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Kẻ Chợ là tên dân gian của Thăng Long thời vua Lê – chúa Trịnh: khu phố nghề, chợ búa quanh hoàng thành, nơi có thương điếm Hà Lan, Anh. Người nước ngoài ghi lại cảnh phố phường đông đúc, nhưng chi tiết về phiên chợ khác nhau giữa các nguồn.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Gia Thiều, tước Ôn Như hầu, sinh ở Bắc Ninh năm 1741, làm quan thời Lê – Trịnh và là tác giả Cung oán ngâm khúc, khúc ngâm chữ Nôm thể song thất lục bát về thân phận cung nữ. Các nguồn ghi số câu và cách đọc tác phẩm khác nhau.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Đào Duy Từ là mưu thần của chúa Nguyễn Phúc Nguyên, gắn với việc đắp lũy Trường Dục và lũy Thầy ở Quảng Bình. Bài nêu xuất thân, con đường vào Nam, các tác phẩm được ghi nhận, những giai thoại cần phân biệt và các đền thờ.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Chùa Thập Tháp Di Đà ở An Nhơn (Bình Định cũ) gắn với thiền sư Nguyên Thiều, người từ Triều Châu sang Đàng Trong và truyền thiền phái Lâm Tế. Năm lập chùa được các nguồn ghi là 1665, 1677 hoặc 1683.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Chinh phụ ngâm là khúc ngâm chữ Hán của Đặng Trần Côn (khoảng năm 1741), về sau được nhiều người diễn Nôm. Bản diễn Nôm phổ biến nhất từng được gán cho Đoàn Thị Điểm, nhưng nhiều nhà nghiên cứu nghiêng về Phan Huy Ích; vấn đề vẫn còn tranh luận.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Từ năm 1592 đến 1635, thuyền buôn Nhật có giấy phép của Mạc phủ đến Hội An mua tơ lụa, trầm hương; chúa Nguyễn trao đổi thư từ với Tokugawa và người Nhật lập phố riêng ở Hội An. Bài tóm lược số liệu, thư từ và những ước tính còn khác nhau giữa các nghiên cứu.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Thanh Hà, bên sông Hương gần Phú Xuân, là cảng thị của Đàng Trong, hình thành khoảng nửa đầu thế kỷ XVII với vai trò lớn của Hoa thương. Bài nêu cách hình thành, hàng hóa, vị trí trong hệ thống cảng Hội An, việc suy tàn đầu thế kỷ XIX và chuyển sang Bao Vinh.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Hữu Cầu (quận He) là thủ lĩnh nông dân Đàng Ngoài, lấy Đồ Sơn làm căn cứ, đánh Kinh Bắc, uy hiếp Thăng Long và bị chúa Trịnh bắt năm 1751. Bài nêu diễn biến theo các nguồn thứ cấp, phần giai thoại (trâu lửa, hội chọi trâu) và các chi tiết còn lệch.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Theo Phủ biên tạp lục và các thư tịch khác, chúa Nguyễn tổ chức đội Hoàng Sa 70 suất người xã An Vĩnh (Lý Sơn) và đội Bắc Hải ra khai thác hóa vật theo mùa. Bài tóm lược ghi chép, những điểm còn chưa chắc về thời điểm lập đội, và nêu rõ đây là vấn đề chủ quyền còn tranh chấp.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Trịnh Sâm là chúa Trịnh nối ngôi năm 1767, người sai Hoàng Ngũ Phúc vào Nam chiếm Phú Xuân (1774–1775), gắn với vụ án Canh Tý (1780) và với thơ ca. Bài nêu các tường thuật khác nhau và những đánh giá trái chiều về ông.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Năm 1558, Nguyễn Hoàng xin vào trấn thủ Thuận Hóa để tránh họ Trịnh. Bài tóm lược hoàn cảnh ra đi, việc dựng nền ở Thuận Quảng, lần ra Bắc rồi trở về Nam năm 1600, và những đánh giá khác nhau về ông.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Mạc Cửu, người gốc Quảng Đông, khai phá vùng Hà Tiên từ khoảng năm 1680 và năm 1708 xin thuộc chúa Nguyễn, trở thành Tổng binh trấn Hà Tiên. Các nguồn Việt và nguồn tiếng Anh nêu khác nhau về quan hệ với Chân Lạp và tính tự chủ của vùng đất này.
