33 articles
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Khoa cử triều Nguyễn gồm thi Hương, thi Hội, thi Đình, mở từ năm 1807 đến khoa Hội cuối năm 1919. Bài nêu phép thi, các mốc chính, bia tiến sĩ ở Văn Miếu Huế, con đường giáo quan và số liệu theo vùng, cùng các cách đánh giá.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Hồ Xuân Hương là nữ thi sĩ gắn với thơ Nôm và tập Lưu hương ký, được UNESCO vinh danh năm 2021. Bài nêu những điều có nguồn về thân thế, các vấn đề văn bản và quyền tác giả còn tranh luận, cùng ý nghĩa của sự vinh danh.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Năm 1785 Nguyễn Ánh cử hoàng tử Cảnh cùng giám mục Bá Đa Lộc sang Pháp cầu viện; hiệp ước ký ngày 28/11/1787 không được thi hành. Bài tóm lược chuyến đi, điều khoản, lý do thất bại, hai cách kể về tàu Cybèle và những đánh giá khác nhau.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Gia Định thành thông chí (Gia Định thông chí) là bộ địa chí sáu quyển của Trịnh Hoài Đức, dâng vua Minh Mạng năm 1820, viết về vùng Nam Bộ đầu thế kỷ XIX. Bài tóm lược nội dung từng quyển, vấn đề tên sách, bản chép tay, các bản dịch và những chỗ nguồn còn khác nhau.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Cửu đỉnh là chín đỉnh đồng do vua Minh Mạng cho đúc năm 1835–1837, đặt ở sân Thế Miếu (Huế), có 162 họa tiết chạm nổi. Bài nêu việc đúc đỉnh, các hình khắc, cách hiểu ý nghĩa, các mốc ghi nhận và chỗ các nguồn ghi khác nhau.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Thành Hoàng Đế ở An Nhơn (nay thuộc Gia Lai, trước là Bình Định) được Nguyễn Nhạc mở rộng từ năm 1776 trên nền thành Đồ Bàn của Chăm Pa và làm kinh đô Tây Sơn. Bài nêu ba vòng thành, các số đo và niên đại lệch giữa nguồn, hiện trạng di tích quốc gia.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Lăng Minh Mạng (Hiếu Lăng) ở Huế do vua Minh Mạng chọn đất từ khoảng năm 1827 và khởi công năm 1840; vua Thiệu Trị hoàn tất đầu năm 1843. Bài nêu bố cục, các mốc xây dựng và những chỗ nguồn ghi khác nhau: ngày khởi công, nhân lực, diện tích.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Tháng 3 năm Minh Mạng thứ 19 (1838), vua Minh Mạng xuống dụ đổi quốc hiệu Việt Nam thành Đại Nam, kèm lệnh không dùng hai chữ Đại Việt; quốc hiệu này dùng đến năm 1945. Bài nêu lời dụ, chỗ các nguồn ghi ngày và số liệu khác nhau, cách gọi thông dụng và đề nghị đổi sang Đại Hóa năm 1877.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Năm 1804, sau khi nhà Thanh không chấp thuận tên Nam Việt và đề nghị hai chữ Việt Nam, vua Gia Long làm lễ cáo Thái Miếu và ban chiếu đặt quốc hiệu Việt Nam. Bài nêu bối cảnh bang giao, ngày tháng theo Đại Nam thực lục, và tranh luận về cái tên có trước năm 1804.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Năm 1771 ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ dựng cờ ở Tây Sơn Thượng đạo, năm 1778 Nguyễn Nhạc xưng hoàng đế. Bài nêu nguyên nhân, diễn biến và các cách hiểu khác nhau (giặc cướp, ngụy triều, phong trào nông dân, cơ hội chính trị).
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Năm 1831–1832 vua Minh Mạng bãi Bắc thành, Gia Định thành, đổi trấn thành tỉnh và đặt các chức Tổng đốc, Tuần phủ, Bố chánh, Án sát, Lãnh binh. Bài nêu diễn biến, tổ chức bộ máy tỉnh, dấu ấn ở Hà Nội và các đánh giá khác nhau.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế niên hiệu Quang Trung năm 1788 và mất năm 1792. Bài nêu chính sách dùng người, giáo dục, chuyến đi Bắc Kinh năm 1790 với các cách hiểu khác nhau, nghi vấn về lăng mộ và các đánh giá của sử học.
