Lễ hội Phật giáo – dân gian quanh chùa Quán Thế Âm ở danh thắng Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng), khoảng 17–20 tháng Hai âm lịch, chính lễ vía Bồ Tát ngày 19/2 có rước tôn tượng, hóa trang Quán Âm, thả hoa đăng; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ 2021.
Bài chòi là trò chơi đánh bài trong chòi tre và nghệ thuật hô hát của anh hiệu, chị hiệu ở duyên hải miền Trung, được UNESCO ghi danh năm 2017. Nguồn gốc gắn với Đào Duy Từ chủ yếu là truyền thuyết; thập niên 1930 bài chòi lên sân khấu rồi phát triển thành dân ca kịch.
Têng Ping, lễ cải táng (bỏ mả) làm nhà mồ của người Cơ Tu: ý nghĩa là nghi lễ cuối vòng đời, niềm tin về người chết, nhà mồ và quan tài chạm khắc, tượng gỗ và khó khăn gìn giữ ở Đông Giang (Quảng Nam) và Nam Đông (Thừa Thiên Huế).
Kim Bồng là làng mộc bên sông Thu Bồn gắn với thương cảng Hội An, có thợ tham gia xây Kinh thành Huế; nghề mộc Kim Bồng thuộc Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ tháng 6/2016 và nay phát triển du lịch cộng đồng.
Phước Kiều (Điện Phương, Điện Bàn, Quảng Nam cũ, nay thuộc Đà Nẵng) là làng đúc đồng được cho là hơn 400 năm tuổi, có thợ ra Huế đúc tiền, ấn cho triều Nguyễn và nổi tiếng với chiêng, chuông, đại hồng chung.
Cù Lao Chàm – Hội An được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới ngày 26/5/2009, gồm quần đảo Cù Lao Chàm cùng khu phố cổ Hội An làm hai vùng lõi. Nơi đây có hơn 900 loài sinh vật biển và mô hình cộng đồng cùng quản lý bảo tồn biển.
Historical record
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Năm 1785 Nguyễn Ánh cử hoàng tử Cảnh cùng giám mục Bá Đa Lộc sang Pháp cầu viện; hiệp ước ký ngày 28/11/1787 không được thi hành. Bài tóm lược chuyến đi, điều khoản, lý do thất bại, hai cách kể về tàu Cybèle và những đánh giá khác nhau.
Disputed
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Từ năm 1592 đến 1635, thuyền buôn Nhật có giấy phép của Mạc phủ đến Hội An mua tơ lụa, trầm hương; chúa Nguyễn trao đổi thư từ với Tokugawa và người Nhật lập phố riêng ở Hội An. Bài tóm lược số liệu, thư từ và những ước tính còn khác nhau giữa các nghiên cứu.
Cao lầu là món mì gạo sợi vàng sậm của phố cổ Hội An, ăn với thịt xíu, giá và rau Trà Quế; phiếu kiểm kê của Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An cho biết nguồn gốc và tên gọi chưa rõ, và cách làm sợi đã thay đổi so với lời truyền tụng.
Ngày 1/9/1858, hải đội Pháp – Tây Ban Nha dưới quyền Rigault de Genouilly nổ súng vào cửa biển Đà Nẵng, mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam của Pháp. Bài nêu diễn biến, kháng cự do Nguyễn Tri Phương chỉ huy, chỗ các nguồn lệch số liệu và việc liên quân chuyển hướng vào Gia Định tháng 2/1859.
Historical record
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Năm 1471 Lê Thánh Tông đánh Chăm Pa, hạ kinh đô Vijaya (Đồ Bàn) và lập đạo Quảng Nam. Các nguồn lệch nhau về số quân, thương vong và cách đánh giá; bài nêu cả cách nhìn của sử học trong nước lẫn quan điểm khác.
Disputed
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Văn hóa Sa Huỳnh là nền văn hóa thời đại kim khí ở miền Trung, nổi tiếng với mộ chum gốm, khuyên tai hai đầu thú và đồ thủy tinh; phát hiện năm 1909 ở Quảng Ngãi, đồng đại với Đông Sơn và được xem là nền tảng của Chăm Pa; niên đại và nguồn gốc chủ nhân còn nhiều ý kiến.
Mì Quảng là món sợi bột gạo tráng mỏng, thái bản to, ăn với ít nước nhân từ tôm, thịt, gà hoặc cá, đậu phộng và bánh tráng; gắn với xứ Quảng và được ghi vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2024.