Lễ hội tưởng nhớ nữ anh hùng Triệu Thị Trinh ở khu di tích Bà Triệu (Triệu Lộc, Hậu Lộc cũ, Thanh Hóa), khoảng 21–23 tháng Hai âm lịch, nổi bật với rước kiệu Bà Triệu lên núi Tùng; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Lễ hội tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh (Thanh Hóa) vào tháng Tám âm lịch, tưởng nhớ Lê Lợi và Lê Lai; chính lễ ngày 22 tháng Tám với rước kiệu, dâng hương.
Articles
44 articles
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Hoàng Công Chất là thủ lĩnh khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài, về sau làm chủ vùng Mường Thanh và xây Thành Bản Phủ. Bài nêu hành trạng, trận 1754 đánh giặc Phẻ, những năm cuối và các chỗ nguồn chưa thống nhất.
Historical record
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Từ Lê Uy Mục đến Lê Tương Dực rồi cuộc binh biến 1516, triều Lê sơ rơi vào loạn lạc. Bài nêu Cửu Trùng đài, vụ Trịnh Duy Sản giết vua, Trần Cảo chiếm kinh thành, Mạc Đăng Dung nổi lên và những chỗ nguồn lệch nhau.
Năm 1028, sau khi Lý Thái Tổ mất, ba hoàng tử đem quân vây thành tranh ngôi với Thái tử Lý Phật Mã; Lê Phụng Hiểu chém Vũ Đức vương, dẹp loạn. Bài kể diễn biến, cách xử trí sau loạn, lệ thề đền Đồng Cổ và việc ghi nhớ Lê Phụng Hiểu.
Đền thờ Lê Hoàn ở làng Trung Lập (xã Xuân Lập, Thanh Hóa) thờ vua đầu nhà Tiền Lê, xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2018. Bài nêu quá trình dựng đền, kiến trúc, cổ vật còn là tương truyền, lễ hội và các điểm nguồn còn lệch nhau.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Kiếm ngắn núi Nưa là thanh kiếm đồng Đông Sơn có cán tượng một người phụ nữ chống nạnh, sưu tầm năm 1961 ở Thanh Hóa và là bảo vật quốc gia từ năm 2013. Bài nêu hình dáng, niên đại chưa thống nhất và giả thuyết gắn với Bà Triệu.
Tang ma của người Mông ở miền núi Thanh Hóa gồm báo tang, cúng chỉ đường cho linh hồn, phúng viếng, chôn cất và lễ ma khô, với tiếng khèn và trống tang. Bài nêu thay đổi gần đây và việc chính quyền vận động bỏ một số tập tục, dựa trên một nghiên cứu năm 2025 và báo chí.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Trống đồng Sao Vàng, tìm thấy ở khu vực Sao Vàng (Thọ Xuân, Thanh Hóa), thuộc loại I Heger, mặt trống có sao 12 cánh và 11 vành hoa văn; được công nhận bảo vật quốc gia theo Quyết định 73/QĐ-TTg ngày 18/01/2024, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Truyện Trạng Quỳnh là chuỗi giai thoại trào phúng về một nhân vật mưu trí đối đầu vua chúa, quan lại và sứ thần. Bài nêu tiểu sử Nguyễn Quỳnh ở Hoằng Hóa (Thanh Hóa), đặc trưng thể loại giai thoại, các tích truyện tiêu biểu và những cách hiểu khác nhau về mối liên hệ với người thật.
Nem chua Thanh Hóa là món thịt lợn lên men gói lá chuối, gồm nem chua, nem thính, nem nướng. Điểm riêng thường nêu là lá đinh lăng, thính gạo và vị chua dịu. Các nguồn không rõ nghề có từ bao giờ và lệch nhau về thời gian ủ, loại lá gói.
Lễ hội đền Bà Triệu ở xã Triệu Lộc (Hậu Lộc cũ, Thanh Hóa) tưởng nhớ nữ anh hùng Triệu Thị Trinh, diễn ra khoảng 21–23 tháng Hai âm lịch, nổi bật với rước kiệu lên núi Tùng và trò diễn "Ngô - Triệu giao quân"; là di sản phi vật thể quốc gia.
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Tượng đồng cao 8,5 cm thể hiện một người cõng một người thổi khèn, được xem là khối tượng Đông Sơn sinh động nhất; tượng là bảo vật quốc gia từ năm 2012, nhưng các nguồn của bảo tàng ghi khác nhau về nơi phát hiện.
Truyền thuyết kể Mai An Tiêm bị vua Hùng đày ra đảo hoang, tìm được giống dưa hấu nhờ loài chim từ phương Tây rồi được đón về. Truyện gắn với núi Mai An Tiêm, đền thờ và lễ hội ở Nga Sơn (Thanh Hóa); bài nêu các dị bản và cách đọc khác nhau.