266 articles
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Vua Lê Thánh Tông (ở ngôi 1460–1497) được các nguồn ghi nhận đã cải tổ bộ máy hành chính, mở rộng thi cử và dựng bia tiến sĩ, ban hành bộ luật Hồng Đức. Thời ông thường được xem là đỉnh cao của triều Lê sơ.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Đại Việt sử ký toàn thư là bộ quốc sử do Ngô Sĩ Liên hoàn thành năm 1479 trên cơ sở sách của Lê Văn Hưu và Phan Phu Tiên, về sau được nhiều sử thần bổ sung. Bản in xưa nhất còn lại được khắc ván năm Chính Hòa thứ 18 (1697).
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Lê Quý Đôn (1726–1784) là nhà bác học thời Lê – Trịnh, đỗ Bảng nhãn, làm quan và đi sứ nhà Thanh, để lại các bộ sách như Vân đài loại ngữ, Kiến văn tiểu lục, Phủ biên tạp lục. Năm 2025 UNESCO thông qua nghị quyết vinh danh nhân 300 năm ngày sinh ông.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Chùa Thiên Mụ (Linh Mụ) trên đồi Hà Khê, bên sông Hương, được chúa Nguyễn Hoàng cho dựng năm 1601 và được chúa Nguyễn Phúc Chu đại trùng tu năm 1714. Chùa còn Đại hồng chung (1710), bia Ngự kiến Thiên Mụ tự và tháp Phước Duyên (1844).
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Lê Hữu Trác (hiệu Hải Thượng Lãn Ông, 1724–1791) là danh y thời Lê – Trịnh, tác giả bộ Hải Thượng y tông tâm lĩnh (28 tập, 66 quyển) trong đó có Thượng kinh ký sự. Năm 2023 UNESCO thông qua nghị quyết cùng kỷ niệm 300 năm ngày sinh ông.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Mùa xuân Kỷ Dậu 1789, vua Quang Trung đưa quân Tây Sơn từ Nghệ An ra Thăng Long, đánh tan quân Thanh ở Hà Hồi, Ngọc Hồi, Đống Đa. Bài nêu bối cảnh, diễn biến và những điểm sử Việt, sử Thanh ghi khác nhau.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Châu bản triều Nguyễn là khối văn bản hành chính (1802–1945) có bút phê mực son của các hoàng đế, hiện lưu ở Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, Hà Nội. Bài nêu đặc điểm, số liệu các nguồn ghi khác nhau và việc UNESCO ghi danh.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Kênh Vĩnh Tế là công trình đào từ năm 1819 đến 1824 dưới sự chỉ huy của Thoại Ngọc Hầu, nối Châu Đốc với Hà Tiên. Bài nêu quá trình đào, các số đo mà nguồn ghi khác nhau, cách kể về tên kênh và vai trò đến nay.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Nguyễn Du (1765–1820), người Tiên Điền, Hà Tĩnh, tác giả Truyện Kiều và nhiều thơ chữ Hán, chữ Nôm, được UNESCO vinh danh năm 2013. Bài nêu cuộc đời, tác phẩm và các ý kiến khác nhau về thời điểm viết Truyện Kiều.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Đại học Đông Dương, lập ở Hà Nội theo quyết định của Toàn quyền Paul Beau, là trường đại học kiểu phương Tây đầu tiên ở Việt Nam. Bài nêu quá trình thành lập, mở lại năm 1917, các trường thành viên và những điểm nguồn ghi khác nhau.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Cầu Long Biên, tên cũ là cầu Doumer, xây năm 1898–1902 bắc qua sông Hồng ở Hà Nội. Bài nêu ý tưởng, thiết kế của hãng Daydé & Pillé, quá trình xây dựng, đợt mở rộng thập niên 1920 và các số đo mà nguồn ghi khác nhau.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Nguyễn Phan Chánh (1892–1984), người Hà Tĩnh, học khóa đầu Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương và được coi là người đặt nền cho tranh lụa hiện đại Việt Nam. Bài nêu quá trình học, tranh tiêu biểu và các số liệu từ báo.
