266 articles
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Phùng Hưng, hào trưởng Đường Lâm (Hà Nội), dấy binh chống chính quyền đô hộ nhà Đường, năm 791 vây thành Tống Bình và được dân suy tôn Bố Cái Đại Vương; các nguồn chưa thống nhất về năm khởi nghĩa, năm sinh, năm mất và thời gian tồn tại của chính quyền họ Phùng.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Luy Lâu, ở Thuận Thành (Bắc Ninh), là đô thị, trị sở của chính quyền nhà Hán ở Giao Chỉ và trung tâm Phật giáo cổ nhất ở nước ta theo các nguồn; khai quật năm 2014–2015 tìm thấy thành Nội thời Hán và khuôn đúc trống Đông Sơn, cho thấy sự đan xen văn hóa bản địa và văn hóa Hán.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Hoa Lư (Trường Yên, Ninh Bình) là kinh đô của nước Đại Cồ Việt từ năm 968 dưới triều Đinh và Tiền Lê; các đợt khai quật 2009–2025 tìm thấy lớp kiến trúc thời Đại La và Đinh – Tiền Lê cùng đoạn thành Dền, song quy mô và cấu trúc thành cổ vẫn còn được nghiên cứu.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Dương Vân Nga, hoàng hậu của Đinh Tiên Hoàng, làm Hoàng Thái hậu khi Đinh Toàn lên ngôi năm 979 rồi cùng triều thần tôn Lê Hoàn lên ngôi năm 980; sử xưa chỉ trích bà, nhiều nhà nghiên cứu nay thông cảm, trong khi thân thế và nghi án năm 979 còn có các giả thuyết khác nhau.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Thái Bình hưng bảo là đồng tiền riêng đầu tiên của nhà nước Đại Cồ Việt do Đinh Tiên Hoàng cho đúc khoảng năm 970, mặt lưng có loại chữ "Đinh"; một số nhà nghiên cứu cho rằng chữ đầu trên tiền phải đọc là "Đại" chứ không phải "Thái", song cách gọi phổ biến vẫn là Thái Bình hưng bảo.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Các cột kinh đá thời Đinh, phát hiện ở bến sông Hoàng Long (Trường Yên, Ninh Bình) từ năm 1963, do Nam Việt vương Đinh Liễn dựng theo các nghiên cứu, khắc chữ Hán dài hơn 500 chữ mỗi cột; sưu tập được công nhận bảo vật quốc gia ngày 18/1/2024 và lưu giữ ở Bảo tàng tỉnh Ninh Bình.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Năm 1075 Lý Thường Kiệt chủ trương đem quân sang đánh phủ đầu các căn cứ của nhà Tống ở Ung, Khâm, Liêm, rồi lập phòng tuyến sông Như Nguyệt. Quân Tống bị chặn ở bờ bắc sông Cầu và rút quân sau khi giảng hòa năm 1077.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Chùa Diên Hựu (chùa Một Cột) được dựng năm 1049 dưới thời Lý Thái Tông theo ghi chép của Đại Việt sử ký toàn thư, nổi tiếng vì ngôi điện gỗ đặt trên một trụ đá giữa ao. Chùa bị phá năm 1954, được phục dựng và xếp hạng di tích quốc gia năm 1962.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Chu Văn An (mất năm 1370) là nhà giáo thời Trần, mở trường dạy học ở quê rồi làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám. Ông dâng Thất trảm sớ xin chém bảy kẻ nịnh thần, từ quan về Chí Linh và được thờ ở Văn Miếu; UNESCO đưa vào danh sách kỷ niệm năm 2020.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long, gồm Thành cổ Hà Nội và khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu, được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa thế giới ngày 31/7/2010. Các cuộc khai quật từ năm 2002 cho thấy các tầng di tích liên tục từ thời Đại La đến Lê Trung hưng.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Thành nhà Hồ (Tây Đô) do Hồ Quý Ly cho xây năm 1397 ở Vĩnh Lộc, Thanh Hóa, nổi tiếng với tường và cổng vòm xếp bằng đá khối lớn không chất kết dính. Thành được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa thế giới ngày 27/6/2011.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Nguyễn Trãi là mưu sĩ của khởi nghĩa Lam Sơn, tác giả Bình Ngô đại cáo, Quốc âm thi tập và Dư địa chí. Bị khép tội ở vụ án Lệ Chi Viên năm 1442, ông được vua Lê Thánh Tông giải oan và được UNESCO tôn vinh Danh nhân văn hóa thế giới năm 1980.
