Lễ hội thờ thần Điểm Tước Đại Vương của cư dân biển Đồ Sơn (Hải Phòng), có nghi lễ từ mùng 1 đến 16 tháng 8 âm lịch, chính hội mùng 9 tháng 8 với vòng chọi trâu.
Lễ hội ở khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc (Chí Linh, Hải Phòng): hội mùa xuân tưởng niệm Huyền Quang và hội mùa thu, cao điểm 16–20/8 âm lịch, tưởng nhớ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn.
Chu Đậu (Nam Sách, Hải Dương cũ, nay thuộc Hải Phòng) là trung tâm gốm hoa lam xuất khẩu nở rộ thế kỷ XV–XVI, đứt gãy hàng thế kỷ rồi được phục hồi từ năm 2001; hiện vật ở nhiều bảo tàng trong nước và nước ngoài.
Gốm men ngọc thời Lý và gốm hoa nâu thời Trần là hai dòng tiêu biểu của gốm Đại Việt. Bài nêu khó khăn khi phân biệt gốm Lý và Trần ở Hoàng thành Thăng Long, các cách lý giải ảnh hưởng Phật giáo và Chăm Pa, và hai bảo vật thạp gốm hoa nâu ở Hải Dương, Quảng Ninh.
Historical record
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Hữu Cầu (quận He) là thủ lĩnh nông dân Đàng Ngoài, lấy Đồ Sơn làm căn cứ, đánh Kinh Bắc, uy hiếp Thăng Long và bị chúa Trịnh bắt năm 1751. Bài nêu diễn biến theo các nguồn thứ cấp, phần giai thoại (trâu lửa, hội chọi trâu) và các chi tiết còn lệch.
Historical record
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Dương Kinh là vùng đất phát tích của nhà Mạc ở Cổ Trai (Hải Phòng), được coi là kinh đô thứ hai bên cạnh Thăng Long và là nơi ở của các thái thượng hoàng. Bài nêu địa thế, di tích, vụ tàn phá năm 1592 và cụm di tích quốc gia đặc biệt (2025).
Historical record
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Năm 1442, vua Lê Thái Tông mất đột ngột ở vườn Lệ Chi, Nguyễn Trãi bị tru di ba họ, Nguyễn Thị Lộ bị quy tội giết vua. Bài trình bày chính sử, các giả thuyết (ngộ sát, vu oan do tranh ngôi, rắn báo oán) và việc minh oan năm 1464.
Disputed
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Mạc Đăng Dung từ một võ quan lên nắm quyền, phế nhà Lê lập nhà Mạc năm 1527 rồi xin hàng nhà Minh năm 1540. Bài nêu sử học phong kiến coi nhà Mạc là “ngụy triều” và cách đánh giá lại của sử học hiện đại.
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, năm 1284 Thượng hoàng Trần Thánh Tông họp các phụ lão ở thềm điện Diên Hồng hỏi kế đánh quân Nguyên, và các phụ lão đồng thanh nói "đánh". Bài nêu sự lệch năm, người triệu tập, tranh luận về địa điểm Bình Than và cách gọi "hội nghị dân chủ".
Ngày 9/4/1288, thủy quân Nguyên của Ô Mã Nhi bị tiêu diệt trên sông Bạch Đằng. Bài kể diễn biến trận đánh và các bãi cọc Yên Giang, Đồng Vạn Muối, Đồng Má Ngựa, Cao Quỳ, nêu tranh luận về việc bãi cọc nào thuộc trận địa năm 1288 và các "điểm mờ" của nghiên cứu.
Quần thể gồm 12 thành phần ở Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng, lấy Phật giáo Trúc Lâm do vua Trần Nhân Tông sáng lập làm cốt lõi. Ngày 12/7/2025, tại Paris, UNESCO ghi vào Danh mục Di sản thế giới, là di sản thế giới thứ chín của Việt Nam.
Lễ hội ở khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc (Chí Linh, Hải Phòng): hội mùa xuân tưởng niệm Huyền Quang và hội mùa thu, cao điểm 16–20/8 âm lịch, tưởng nhớ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Năm 905, hào trưởng Khúc Thừa Dụ nhân lúc nhà Đường suy yếu chiếm Đại La và xưng Tiết độ sứ, mở thời kỳ tự chủ; con là Khúc Hạo cải cách hành chính, thuế khóa; họ Khúc mất quyền năm 923 hoặc 930 tùy nguồn.
Năm 938, Ngô Quyền dùng bãi cọc ngầm và thủy triều trên sông Bạch Đằng đánh tan thủy quân Nam Hán do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy; sang năm 939 ông xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa, được sử sách coi là mở đầu thời kỳ độc lập sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc.