Years: 1533 – 1788
40 articles
Category: Di sản UNESCOPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Hồ sơ Văn bia Phố Hiến gồm 41 bia chữ Hán, chữ Nôm từ thế kỷ XVII đến XX, được MOWCAP ghi danh khu vực ngày 5/11/2026. Bài nêu nội dung hồ sơ, các bia liên quan người Hoa theo nghiên cứu Hán Nôm và những điểm nguồn chưa khớp.
Category: Kiến trúcPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Đình Đại Phùng ở Đan Phượng (Hà Nội) là ngôi đình gỗ xứ Đoài, dựng khoảng cuối thế kỷ XVII, nổi tiếng với chạm khắc đời thường; xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2019. Bài nêu kiến trúc, chạm khắc và các niên đại, số liệu các nguồn ghi lệch nhau.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Cristoforo Borri là giáo sĩ Dòng Tên người Ý sống ở Hội An và Quy Nhơn khoảng 1618–1622. Tập ký sự in ở Roma năm 1631 là một tư liệu nước ngoài sớm về Đàng Trong thời chúa Nguyễn Phúc Nguyên. Bài nêu nội dung, các bản dịch và những điểm các nguồn ghi khác nhau.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Trịnh Cương cầm quyền phủ chúa 1709–1729 với các biện pháp về ruộng đất, thuế tô – dung – điệu, thi cử và biên giới. Bài nêu các mốc theo nhiều nguồn, mặt trái cuối đời và những điểm chưa thống nhất.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Hoàng Công Chất là thủ lĩnh khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài, về sau làm chủ vùng Mường Thanh và xây Thành Bản Phủ. Bài nêu hành trạng, trận 1754 đánh giặc Phẻ, những năm cuối và các chỗ nguồn chưa thống nhất.
Category: Di sản UNESCOPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Ma nhai Ngũ Hành Sơn là hệ thống văn bản chữ Hán, chữ Nôm khắc trên vách đá và trong hang động ở Đà Nẵng, ghi vào Danh mục Ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương năm 2022. Bài nêu phân bố, hai bản khắc thế kỷ XVII, bảo tồn và số liệu lệch (78 hay khoảng 90 bản).
Category: Kiến trúcPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Đình Hoành Sơn bên sông Lam (nay thuộc xã Thiên Nhẫn, Nghệ An), dựng giữa thế kỷ XVIII, là di tích quốc gia đặc biệt đầu tiên của Nghệ An thuộc loại kiến trúc nghệ thuật. Bài nêu mặt bằng chữ Đinh, khung gỗ sáu bộ vì, chạm khắc, trùng tu và các điểm nguồn chưa khớp.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Cư Trinh là quan văn, tham mưu của chúa Nguyễn Phúc Khoát, gắn với việc dẹp Đá Vách ở Quảng Ngãi (1750), bài vè Sãi Vãi và kế sách mở đất ở vùng Chân Lạp. Bài nêu các nguồn còn lệch về năm tháng, tên đất và thụy hiệu.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Cù lao Phố trên sông Đồng Nai là nơi nhóm người Hoa của Trần Thượng Xuyên định cư từ khoảng năm 1679 và phát triển thành thương cảng Nông Nại đại phố, cho đến khi bị tàn phá trong chiến sự Tây Sơn năm 1776. Bài nêu các mốc và số liệu lệch nhau giữa nguồn.
Category: Di sản UNESCOPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Hoàng hoa sứ trình đồ là sách vẽ lộ trình đi sứ sang nhà Thanh do Thám hoa Nguyễn Huy Oánh biên soạn (1765–1768), bản chép năm 1887 do dòng họ giữ ở Trường Lưu (Hà Tĩnh), ghi vào danh mục Ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương năm 2018.
Category: Di sản UNESCOPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Bộ mộc bản khắc ngược chữ Hán của dòng họ Nguyễn Huy ở Trường Lưu (Hà Tĩnh), in giáo trình cho Trường học Phúc Giang từ giữa thế kỷ XVIII, ghi vào danh mục Ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương năm 2016. Số ván, niên đại, nơi lưu giữ lệch giữa các nguồn.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Văn miếu Trấn Biên được dựng năm 1715 dưới thời chúa Nguyễn Phúc Chu, bị quân Pháp phá năm 1861 và phục dựng 1998–2002. Báo chí gọi đây là văn miếu đầu tiên ở Đàng Trong; công trình hiện nay là bản phục dựng, được xếp hạng di tích quốc gia năm 2016.
1558
Nguyễn Hoàng vào trấn thủ Thuận Hóa
Nguyễn Hoàng xin vào trấn thủ Thuận Hóa, đóng dinh ở Ái Tử, đặt nền móng cho chín đời chúa Nguyễn ở Đàng Trong.
Quang Tri
c. 1601 – 1800
Đội Hoàng Sa thời chúa Nguyễn
Các chúa Nguyễn lập đội Hoàng Sa (và sau đó đội Bắc Hải), tuyển dân Lý Sơn ra quần đảo Hoàng Sa khai thác sản vật và thực thi quản lý, được ghi trong Phủ biên tạp lục.
Quang Ngai
1601
Dựng chùa Thiên Mụ
Chúa Nguyễn Hoàng cho dựng chùa Thiên Mụ trên đồi Hà Khê bên sông Hương.
Hue
1627 – 1672
Chiến tranh Trịnh – Nguyễn
Họ Trịnh ở Đàng Ngoài và họ Nguyễn ở Đàng Trong giao tranh bảy lần; sau năm 1672 hai bên lấy sông Gianh làm giới tuyến.
1651
Xuất bản Từ điển Việt – Bồ – La
Từ điển của Alexandre de Rhodes in ở Roma, công trình quan trọng ghi tiếng Việt bằng chữ Latinh, tiền thân của chữ Quốc ngữ.
1698
Nguyễn Hữu Cảnh lập phủ Gia Định
Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lý phương Nam, lập phủ Gia Định với dinh Trấn Biên và dinh Phiên Trấn.
Ho Chi Minh City
1708
Mạc Cửu quy thuận chúa Nguyễn, lập trấn Hà Tiên
Mạc Cửu đem vùng Hà Tiên quy thuận chúa Nguyễn Phúc Chu và được phong Tổng binh trấn Hà Tiên.
An Giang
1744
Chúa Nguyễn Phúc Khoát xưng vương
Nguyễn Phúc Khoát xưng Võ vương ở Phú Xuân, cải tổ bộ máy chính quyền và đổi y phục ở Đàng Trong.
Hue
1774 – 1775
Quân Trịnh vượt sông Gianh, chiếm Phú Xuân
Chúa Trịnh Sâm sai Hoàng Ngũ Phúc đem quân vào nam, chiếm Phú Xuân năm 1775 trong lúc chúa Nguyễn đang đối phó với Tây Sơn.
