Văn hóa Sa Huỳnh là nền văn hóa thời đại kim khí ở miền Trung, nổi tiếng với mộ chum gốm, khuyên tai hai đầu thú và đồ thủy tinh; phát hiện năm 1909 ở Quảng Ngãi, đồng đại với Đông Sơn và được xem là nền tảng của Chăm Pa; niên đại và nguồn gốc chủ nhân còn nhiều ý kiến.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Văn Lang là nhà nước đầu tiên theo sử sách Việt Nam, do các vua Hùng đứng đầu, chia thành khoảng 15 bộ với kinh đô ở Phong Châu (Phú Thọ); niên đại, tên các bộ và số đời vua Hùng vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau.
Disputed
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Thành Cổ Loa ở Đông Anh (Hà Nội) là tòa thành đất ba vòng, kinh đô nhà nước Âu Lạc thời An Dương Vương; khảo cổ học 2007–2014 cho thấy thành được đắp vào khoảng thế kỷ III–II TCN và còn nhiều lần đắp thêm về sau.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Văn hóa Đông Sơn là nền văn hóa thời đại kim khí ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ, khoảng thế kỷ VII TCN đến thế kỷ I–II, nổi tiếng với nghề đúc đồng và trống đồng; tên gọi lấy từ di chỉ Đông Sơn bên sông Mã (Thanh Hóa), phát hiện năm 1924.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Trống đồng Ngọc Lũ, tìm thấy khoảng năm 1893–1894 ở Hà Nam cũ, thuộc loại H1 theo phân loại của Heger, được bảo tàng coi là chiếc trống Đông Sơn có hoa văn đẹp và phong phú nhất; trống được công nhận bảo vật quốc gia năm 2012, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Truyền thuyết kể An Dương Vương có nỏ thần do Cao Lỗ chế từ móng rùa vàng, nhưng mất nước vì Trọng Thủy lấy cắp nỏ; khảo cổ học Cổ Loa tìm thấy kho mũi tên đồng, khuôn đúc và lẫy nỏ, được nhiều nhà nghiên cứu xem là cốt lõi lịch sử của truyền thuyết.
Legend
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Văn hóa Phùng Nguyên, đặt tên theo di chỉ phát hiện năm 1959 ở Lâm Thao (Phú Thọ), cùng Đồng Đậu và Gò Mun làm thành chuỗi văn hóa tiền Đông Sơn, ghi dấu quá trình đá, gốm tinh xảo chuyển dần sang đồng thau ở châu thổ sông Hồng; niên đại các nguồn nêu chưa thống nhất.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Mộ thuyền Việt Khê, phát hiện năm 1961 ở Thủy Nguyên (Hải Phòng), là quan tài bằng thân cây khoét rỗng dài 4,76 m chứa 107 đồ tùy táng của cư dân Đông Sơn, được công nhận bảo vật quốc gia năm 2013 và lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Văn hóa khảo cổ thời đại đồng thau sớm ở trung du và đồng bằng Bắc Bộ, mở đầu chuỗi văn hóa tiền Đông Sơn (Phùng Nguyên – Đồng Đậu – Gò Mun).
Phu Tho
c. 1000 BCE – 100
Văn hóa Sa Huỳnh
Văn hóa thời đại kim khí ở duyên hải miền Trung, nổi bật với mộ chum và đồ trang sức bằng đá, thủy tinh; được xem là một nguồn gốc của văn hóa Chăm Pa.
Quang Ngai
c. 800 BCE – 100
Văn hóa Đông Sơn
Văn hóa thời đại đồng – sắt ở lưu vực sông Hồng, sông Mã, sông Cả với trống đồng, vũ khí và nghề trồng lúa nước; nền tảng vật chất của thời Văn Lang – Âu Lạc.
Thanh Hoa
c. 700 BCE – 258 BCE
Nhà nước Văn Lang thời các vua Hùng
Nhà nước đầu tiên của người Việt theo truyền thống sử học, đóng đô ở Phong Châu. Sử cũ chép mốc 2879 TCN; giới khảo cổ thường đặt sự hình thành vào khoảng thế kỷ VII TCN.
Phu Tho
c. 257 BCE
An Dương Vương lập nước Âu Lạc, xây thành Cổ Loa
Thục Phán hợp nhất Tây Âu và Lạc Việt, lập nước Âu Lạc, dời đô về Phong Khê và xây thành Cổ Loa nhiều vòng. Sử cũ chép năm 257 TCN.
Hanoi
c. 218 BCE – 208 BCE
Người Tây Âu và Lạc Việt kháng chiến chống quân Tần
Người Tây Âu và Lạc Việt rút vào rừng, đánh lâu dài, khiến quân Tần đánh xuống phương Nam bị tổn thất nặng và chủ tướng Đồ Thư tử trận.
179 BCE
Triệu Đà chiếm Âu Lạc
Triệu Đà, vua nước Nam Việt, chiếm Âu Lạc và sáp nhập vào Nam Việt, mở đầu thời kỳ phong kiến phương Bắc đô hộ kéo dài hơn một nghìn năm.