Province · Southern Vietnam
Current administrative unit, in effect since July 1, 2025. Legal basis: Nghị quyết 202/2025/QH15 (not yet checked against official documents)
The administrative units below are now part of Tay Ninh.
Long An (not yet checked against official documents)
Hợp nhất vào tỉnh Tây Ninh từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Legal basis: Nghị quyết 202/2025/QH15
Lễ hội Núi Bà Đen (Lễ vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu)
Lunar month 5, day 4
Lễ vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu trên núi Bà Đen (Tây Ninh), mùng 4–6 tháng Năm âm lịch, nổi bật với lễ tắm Bà lúc nửa đêm, trình thập cúng, múa mâm vàng; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đầu xuân núi còn có Hội xuân tháng Giêng.
12 articles
Category: Ngôn ngữ – chữ viết
Từ ngữ Nam Bộ ngày càng đi vào tiếng Việt toàn dân. Theo nghiên cứu của Viện Ngôn ngữ học (2025), 413 từ đã thâm nhập, hơn một nửa giữ nguyên nghĩa, số còn lại mở rộng hoặc thu hẹp nghĩa. Bài nêu thái độ của người miền Bắc qua một khảo sát nhỏ và một mẫu về giọng phát thanh.
Category: Phong tục vòng đời
Cúng việc lề là lễ giỗ chung theo tục lệ riêng của nhiều dòng họ người Việt ở Nam Bộ, nhất là Long An, tưởng nhớ tổ tiên đi khẩn hoang: cúng ngoài trời, cháo ám, cá lóc nướng trui, mỗi họ một lễ vật làm dấu. Phạm vi (cả Lý Sơn) và bản chất của tục còn tranh luận.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Nguyễn Trung Trực là thủ lĩnh nghĩa quân Nam Kỳ, nổi tiếng với trận đốt tàu L’Espérance năm 1861 và cuộc đánh đồn Kiên Giang năm 1868. Bài nêu hai chiến công, việc bị bắt và hành hình, cùng những điểm nguồn còn lệch về năm sinh, quê quán và số liệu.
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Văn hóa Đồng Nai là văn hóa khảo cổ thời kim khí ở miền Đông Nam Bộ, cùng Đông Sơn và Sa Huỳnh làm thành ba trung tâm kim khí của Việt Nam; nổi bật với khuôn đúc đồng, đàn đá, mộ chum và buôn bán ven biển. Niên đại và cách phân kỳ còn tranh luận.
Category: Tín ngưỡng – tôn giáo
Bà Ngũ Hành là nhóm năm nữ thần ứng với Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, được thờ phổ biến ở Nam Bộ nhưng mờ nhạt ở miền Bắc và miền Trung. Bài nêu số liệu miễu, giả thuyết tiếp biến Việt – Hoa của Lê Công Lý, các miếu ven biển Đông Nam Bộ và xu hướng hỗn dung.
Category: Lễ hội
Lễ vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu trên núi Bà Đen (Tây Ninh), mùng 4–6 tháng Năm âm lịch, nổi bật với lễ tắm Bà lúc nửa đêm, trình thập cúng, múa mâm vàng; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đầu xuân núi còn có Hội xuân tháng Giêng.
Category: Tín ngưỡng – tôn giáo
Bà Đen là vị thần chủ của núi Bà Đen (Tây Ninh), nơi giao thoa tín ngưỡng Khmer, Chăm, Việt. Bài nêu ba huyền tích về Bà, các lớp văn hóa trong hình tượng Linh Sơn Thánh Mẫu, các điểm thờ ở chùa trên núi và việc Lễ vía Bà được công nhận di sản quốc gia.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Nguyễn Đình Chiểu, nhà thơ mù ở Nam Bộ, là tác giả truyện thơ Lục Vân Tiên và Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc (1861). Bài nêu tiểu sử, các tác phẩm chính, những chi tiết còn lệch giữa các nguồn và việc UNESCO ghi nhận năm 2021.
Category: Tín ngưỡng – tôn giáo
Người Chăm theo Islam gồm hai cộng đồng: Bàni (Awal) ở Ninh Thuận, Bình Thuận cũ, hình thành từ cuối thế kỷ XVI và pha tín ngưỡng bản địa, và Chăm Islam chính thống ở Nam Bộ, đông nhất ở An Giang. Bài nêu số liệu theo nguồn và các ý kiến khác nhau về tên gọi.
Category: Ẩm thực vùng miền
Bánh canh Trảng Bàng là đặc sản của vùng Trảng Bàng, Tây Ninh: sợi bánh bột dẻo dai, nước lèo xương heo, ăn kèm giò heo, rau sống và nước mắm chua ngọt. Nguồn gốc chỉ có truyền thuyết về "bà Tổ" bán bánh; các nguồn mô tả sợi bánh (bột gạo hay thêm bột năng) hơi khác nhau.
Category: Tín ngưỡng – tôn giáoPeriod: Cận hiện đại
Cao Đài (Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ) là tôn giáo hình thành ở Nam Kỳ năm 1926, dung hợp Nho, Phật, Lão và các tín ngưỡng khác, lấy Thiên Nhãn làm biểu tượng; Tòa Thánh Tây Ninh là trung tâm của đạo. Bài nêu nguồn gốc, giáo lý, tổ chức, kiến trúc và các điểm nguồn ghi khác nhau.
Category: 54 dân tộc
Người Kinh (Việt) là dân tộc đa số của Việt Nam, tổ tiên định cư lâu đời ở Bắc Bộ và bắc Trung Bộ, nói tiếng Việt thuộc nhóm Việt - Mường. Họ trồng lúa nước từ rất sớm, sống theo làng xã, thờ cúng tổ tiên; Tết Nguyên đán là lễ tết lớn nhất, quan họ là loại hình dân ca tiêu biểu.
