Years: 1400 – 1592
34 articles
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Tháng 10–11/1427 nghĩa quân Lam Sơn diệt viện binh nhà Minh ở Chi Lăng và Xương Giang, buộc Vương Thông thề rút quân khỏi Đông Quan. Bài nêu diễn biến, số liệu và ngày tháng lệch giữa các nguồn, cùng di tích.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Trận phục kích của nghĩa quân Lam Sơn cuối năm 1426 ở vùng Chương Mỹ (Hà Nội) đánh tan cánh quân của Vương Thông, mở đường siết vòng vây Đông Quan. Quân số và thương vong ghi rất khác nhau giữa các nguồn.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Cuối năm 1406 nhà Minh đưa đại quân vào Đại Việt; chỉ sau khoảng nửa năm phòng tuyến Đa Bang vỡ, Thăng Long và Tây Đô thất thủ, cha con Hồ Quý Ly bị bắt. Các nguồn bất đồng về quân số, ngày tháng và nguyên nhân thất bại.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo nổ ra ở Thanh Hóa năm 1418 và kéo dài mười năm chống quân Minh. Sau các chiến thắng Tốt Động – Chúc Động, Chi Lăng – Xương Giang, Lê Lợi lên ngôi năm 1428, mở đầu triều Lê sơ.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Hồ Quý Ly cải cách trên nhiều mặt cuối thời Trần và thời Hồ: tiền giấy 1396, hạn điền 1397, hạn nô 1401, chỉnh đốn hành chính, quân đội, đề cao chữ Nôm và cải cách thi cử. Nhiều chính sách chưa kịp phát huy vì nhà Hồ sụp đổ năm 1407.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Quốc triều hình luật, còn gọi là Luật Hồng Đức, là bộ luật của nhà Hậu Lê gắn với vua Lê Thánh Tông. Bộ luật có nhiều quy định về giảm hình cho người già, trẻ nhỏ, về hôn nhân, tài sản, quyền phụ nữ và trách nhiệm quan lại.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Thành nhà Hồ (Tây Đô) do Hồ Quý Ly cho xây năm 1397 ở Vĩnh Lộc, Thanh Hóa, nổi tiếng với tường và cổng vòm xếp bằng đá khối lớn không chất kết dính. Thành được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa thế giới ngày 27/6/2011.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Nguyễn Trãi là mưu sĩ của khởi nghĩa Lam Sơn, tác giả Bình Ngô đại cáo, Quốc âm thi tập và Dư địa chí. Bị khép tội ở vụ án Lệ Chi Viên năm 1442, ông được vua Lê Thánh Tông giải oan và được UNESCO tôn vinh Danh nhân văn hóa thế giới năm 1980.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Vua Lê Thánh Tông (ở ngôi 1460–1497) được các nguồn ghi nhận đã cải tổ bộ máy hành chính, mở rộng thi cử và dựng bia tiến sĩ, ban hành bộ luật Hồng Đức. Thời ông thường được xem là đỉnh cao của triều Lê sơ.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Đại Việt sử ký toàn thư là bộ quốc sử do Ngô Sĩ Liên hoàn thành năm 1479 trên cơ sở sách của Lê Văn Hưu và Phan Phu Tiên, về sau được nhiều sử thần bổ sung. Bản in xưa nhất còn lại được khắc ván năm Chính Hòa thứ 18 (1697).
1397
Xây thành Tây Đô (thành nhà Hồ)
Hồ Quý Ly cho xây thành Tây Đô bằng đá khối lớn ở Vĩnh Lộc; công trình nay là Di sản văn hóa thế giới.
Thanh Hoa
1400
Hồ Quý Ly lập nhà Hồ, đổi quốc hiệu Đại Ngu
Hồ Quý Ly phế vua Trần, lập nhà Hồ, đổi quốc hiệu Đại Ngu và tiếp tục nhiều cải cách về tiền tệ, ruộng đất, giáo dục.
Thanh Hoa
1406 – 1407
Nhà Minh xâm lược, nhà Hồ sụp đổ
Quân Minh lấy cớ "phù Trần diệt Hồ" tràn vào Đại Ngu; cha con Hồ Quý Ly bị bắt, đất nước rơi vào ách đô hộ của nhà Minh.
1418 – 1427
Khởi nghĩa Lam Sơn
Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn, sau mười năm chiến đấu buộc quân Minh rút về nước.
Thanh Hoa
1426
Trận Tốt Động – Chúc Động
Nghĩa quân Lam Sơn phục kích, đánh tan đạo quân Minh của Vương Thông ở Tốt Động – Chúc Động, phía tây nam Đông Quan.
Hanoi
1427
Trận Chi Lăng – Xương Giang
Nghĩa quân Lam Sơn tiêu diệt đạo viện binh Minh của Liễu Thăng ở Chi Lăng và Xương Giang, buộc Vương Thông xin hòa.
Lang Son
1428
Bình Ngô đại cáo
Nguyễn Trãi thay Lê Lợi soạn Bình Ngô đại cáo, tuyên cáo thắng lợi và khẳng định nền độc lập của Đại Việt; Lê Lợi lên ngôi, lập nhà Lê sơ.
1442
Vụ án Lệ Chi Viên
Vua Lê Thái Tông đột ngột băng hà ở Lệ Chi Viên; Nguyễn Trãi bị khép tội giết vua và bị tru di tam tộc. Năm 1464 Lê Thánh Tông minh oan cho ông.
1471
Lê Thánh Tông đánh Chiêm Thành
Lê Thánh Tông thân chinh đánh chiếm kinh đô Đồ Bàn của Chiêm Thành, lập đạo thừa tuyên Quảng Nam.
Gia Lai
1479
Ngô Sĩ Liên soạn xong Đại Việt sử ký toàn thư
Sử quan Ngô Sĩ Liên hoàn thành bộ Đại Việt sử ký toàn thư 15 quyển, chép lịch sử từ thời Hồng Bàng đến khi Lê Thái Tổ lên ngôi.
c. 1483
Ban hành Quốc triều hình luật
Bộ luật Hồng Đức được hoàn chỉnh dưới triều Lê Thánh Tông, nổi bật với các điều khoản bảo vệ quyền lợi của phụ nữ. Năm ban hành thường được nêu là 1483.
1484
Dựng bia tiến sĩ đầu tiên ở Văn Miếu
Lê Thánh Tông cho dựng bia ghi tên tiến sĩ các khoa thi từ năm 1442; 82 tấm bia còn lại nay là Di sản tư liệu thế giới.
Hanoi
1527
Mạc Đăng Dung lập nhà Mạc
Mạc Đăng Dung ép vua Lê Cung Hoàng nhường ngôi, lập nhà Mạc, đóng đô ở Thăng Long.
1533 – 1592
Chiến tranh Nam – Bắc triều
Nhà Lê trung hưng (Nam triều, dựa vào họ Nguyễn rồi họ Trịnh) giao tranh với nhà Mạc (Bắc triều) gần 60 năm, đến năm 1592 Nam triều chiếm lại Thăng Long.
