Centrally governed city · Northern Vietnam
Current administrative unit, in effect since July 1, 2025. Legal basis: Nghị quyết 202/2025/QH15 (not yet checked against official documents)
Lunar month 4, day 7
Lễ hội tưởng nhớ Thánh Gióng ở đền Phù Đổng (mùng 7–9 tháng Tư âm lịch) và đền Sóc (mùng 6–8 tháng Giêng), Hà Nội; UNESCO ghi danh năm 2010.
Lunar month 1, day 6
Lễ hội đầu xuân ở quần thể Hương Sơn (chùa Hương), Hà Nội, khai hội mùng 6 tháng Giêng và kéo dài đến hết tháng Ba âm lịch.
Lunar month 2, day 4
Hội làng Nành (Ninh Hiệp xưa, nay là xã Phù Đổng, Hà Nội) từ mùng 4 đến mùng 6 tháng Hai âm lịch, nổi tiếng với lễ rước Âm lúc nửa đêm và tục nâng cây phan; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2025.
Lunar month 3, day 5
Lễ hội chùa Thầy (Quốc Oai, Hà Nội) diễn ra từ mùng 5 đến mùng 7 tháng Ba âm lịch để tưởng nhớ Thiền sư Từ Đạo Hạnh, với tế khai hội, mộc dục, rước kiệu và múa rối nước; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2024.
Lunar month 1, day 5
Lễ hội của cư dân Bát xã Loa Thành quanh thành Cổ Loa (Hà Nội), tưởng nhớ An Dương Vương; chính hội mùng 6 tháng Giêng với lễ rước kiệu và tế lễ tại đền Thượng.
Lunar month 1, day 4
Lễ hội đền Hai Bà Trưng ở Hạ Lôi, xã Mê Linh (Hà Nội), từ mùng 4 đến mùng 10 tháng Giêng, chính hội mùng 6, tưởng nhớ Trưng Trắc, Trưng Nhị với rước kiệu và nghi thức giao kiệu.
Lunar month 1, day 5
Lễ hội kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa (1789) tại gò Đống Đa, Hà Nội, tưởng nhớ Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ; chính hội ngày mùng 5 tháng Giêng với lễ rước, dâng hương và phần hội.
130 articles
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Trống đồng Cổ Loa được tìm thấy năm 1982 ở khu Mả Tre (Đông Anh, Hà Nội), nằm ngửa dưới ruộng, chứa hàng trăm đồ đồng Đông Sơn. Bài nêu hoa văn, kho đồ đồng trong lòng trống, các số liệu lệch giữa nguồn và danh hiệu Bảo vật quốc gia năm 2015.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Tô Hiến Thành, Thái úy dưới thời Lý Anh Tông, nhận di chiếu phụ chính cho Lý Cao Tông năm 1175, từ chối hối lộ để đổi người nối ngôi và tiến cử Trần Trung Tá khi ốm nặng. Bài nêu các mốc, tên gọi lệch giữa nguồn và nơi thờ ở Thanh Hóa, Ninh Bình, Hà Tĩnh.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Từ nhà Ngô xưng vương (939) đến nhà Đinh xưng đế (968) và nhà Tiền Lê, bộ máy nhà nước đi từ đơn sơ đến có Thập đạo quân, quan chế văn võ và tăng đạo; các nguồn khác nhau về mốc ra đời của nhà nước tập quyền và quy mô quân đội.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Bản thư đề ngày 10/2/1700, lưu trong kho lưu trữ VOC ở Jakarta, ghi dấu lúc Công ty Đông Ấn Hà Lan chấm dứt 63 năm buôn bán với Đàng Ngoài. Nó cho thấy lợi nhuận tơ lụa – bạc sụt giảm và quan hệ căng thẳng với chúa Trịnh Căn.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Từ năm 1599, khi Trịnh Tùng được phong Bình An vương, Đàng Ngoài có hai bộ máy song song: triều đình vua Lê giữ danh nghĩa, phủ chúa Trịnh nắm thực quyền. Giới nghiên cứu gọi đó là “lưỡng đầu chế”; sử nhà Nguyễn lại phê các chúa là quyền thần.
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Thạp đồng Đào Thịnh, tìm thấy năm 1961 bên sông Hồng ở Yên Bái cũ, là thạp lớn của văn hóa Đông Sơn, nổi bật với các đôi tượng trên nắp và sáu chiến thuyền quanh thân; thạp được công nhận bảo vật quốc gia năm 2012, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Kẻ Chợ là tên dân gian của Thăng Long thời vua Lê – chúa Trịnh: khu phố nghề, chợ búa quanh hoàng thành, nơi có thương điếm Hà Lan, Anh. Người nước ngoài ghi lại cảnh phố phường đông đúc, nhưng chi tiết về phiên chợ khác nhau giữa các nguồn.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Nhà tù Hỏa Lò (Maison Centrale) do Pháp xây năm 1896 ở Hà Nội, giam nhiều chiến sĩ yêu nước, về sau giam phi công Mỹ 1964–1973. Bài nêu quá trình xây dựng, những chi tiết các nguồn ghi khác nhau, phần di tích còn lại và các cách trình bày.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Triệu Đà lập nước Nam Việt ở Lĩnh Nam khi nhà Tần suy vong rồi thôn tính Âu Lạc, thường được tính vào khoảng năm 179 TCN; nhà Triệu đến năm 111 TCN thì mất. Sử cũ coi đây là một triều đại của Việt Nam, còn nhiều sử gia hiện đại xem đó là chính quyền Hán cát cứ mở đầu Bắc thuộc.
Category: Kiến trúcPeriod: Cận hiện đại
Nhà thờ Lớn Hà Nội (Thánh Giuse) được xây từ 1884 và khánh thành Giáng sinh 1887 trên nền chùa Báo Thiên xưa, theo phong cách Gothic gợi Nhà thờ Đức Bà Paris nhưng có mái ngói đất nung và cung thánh chạm gỗ sơn son thếp vàng. Bài nêu quy mô, bố cục và đợt trát, sơn lại năm 2022.
Category: Ngôn ngữ – chữ viếtPeriod: Cận hiện đại
Nguyễn Văn Vĩnh (1882–1936) là nhà báo, dịch giả cổ vũ dùng chữ quốc ngữ thay chữ Hán, chữ Nôm. Bài nêu các tờ báo ông làm chủ bút, quan điểm về chữ quốc ngữ và phiên âm tên nước ngoài, hoạt động dịch sách, và các đánh giá khác nhau của giới nghiên cứu.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Nguyên phi Ỷ Lan, phi của Lý Thánh Tông và mẹ vua Lý Nhân Tông, hai lần nhiếp chính, nổi tiếng với việc phúc dân và dựng chùa. Bài phân biệt chính sử với thần tích, cổ tích Tấm Cám, nêu mốc năm lệch giữa các nguồn và đền – chùa Bà Tấm ở Dương Xá.
