Province · Central Vietnam
Current administrative unit, in effect since July 1, 2025. Legal basis: Nghị quyết 202/2025/QH15 (not yet checked against official documents)
Tết của người Thái ở miền Tây Nghệ An
Lunar month 12, day 25
Người Thái ở miền Tây Nghệ An ăn Tết từ khoảng 25 tháng Chạp đến mùng 10 tháng Giêng, với lễ gọi vía, cúng tổ tiên bằng cá nướng, rượu cần và các trò chơi như ném còn, đánh đu; tục cũ khác nhau theo từng nhóm Thái và từng bản.
25 articles
Category: Di sản UNESCO
Khu dự trữ sinh quyển thế giới miền Tây Nghệ An (1.303.285 ha; vùng lõi Pù Mát, Pù Huống, Pù Hoạt) được UNESCO công nhận ngày 18/9/2007 và được các nguồn gọi là khu lớn nhất Việt Nam. Bài tóm tắt đa dạng sinh học, cộng đồng dân tộc (Thái, Đan Lai, Ơ Đu) và kế hoạch quản lý 2023-2027.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Hồ Xuân Hương là nữ thi sĩ gắn với thơ Nôm và tập Lưu hương ký, được UNESCO vinh danh năm 2021. Bài nêu những điều có nguồn về thân thế, các vấn đề văn bản và quyền tác giả còn tranh luận, cùng ý nghĩa của sự vinh danh.
Category: Ngôn ngữ – chữ viếtPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Triều Tây Sơn chủ trương dùng chữ Nôm trong hành chính, giáo dục, thi cử: Chiếu lập học, Viện Sùng Chính dịch sách Hán ra Nôm, khoa thi Hương 1789. Bài nêu các nguồn và những điểm chênh lệch giữa chúng.
Category: Ngôn ngữ – chữ viếtPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Kim Vân Kiều tân truyện do nhà Liễu Văn Đường khắc ván năm 1866 được xem là bản Kiều Nôm in cổ nhất còn lại. Bài nêu lần tìm thấy năm 2004 ở Nghệ An với hai lời kể khác nhau, việc xuất bản, ba dòng bản Kiều Nôm và cách đọc lại một số chữ Nôm.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Hữu Cầu (quận He) là thủ lĩnh nông dân Đàng Ngoài, lấy Đồ Sơn làm căn cứ, đánh Kinh Bắc, uy hiếp Thăng Long và bị chúa Trịnh bắt năm 1751. Bài nêu diễn biến theo các nguồn thứ cấp, phần giai thoại (trâu lửa, hội chọi trâu) và các chi tiết còn lệch.
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Làng Vạc là di chỉ mộ táng và cư trú của văn hóa Đông Sơn ở phía tây Nghệ An, phát hiện năm 1972. Bài nêu các đợt khai quật, hiện vật, niên đại và những chỗ số liệu lệch nhau giữa các nguồn, cùng tình trạng bảo tồn.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Cao trào 1930–1931, đỉnh cao là Xô viết Nghệ Tĩnh, gồm các cuộc biểu tình nông dân, chính quyền kiểu Xô viết ở một số huyện Nghệ An, Hà Tĩnh và cuộc đàn áp của Pháp. Bài trình bày theo nguồn sử học chính thống, kèm những hạn chế được chính các tác giả nêu và những chỗ số liệu còn lệch.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Mai Thúc Loan, hiệu Mai Hắc Đế, lãnh đạo khởi nghĩa Hoan Châu chống nhà Đường, xưng đế và đóng đô ở Vạn An (Nam Đàn, Nghệ An); các nguồn không thống nhất về năm khởi nghĩa (713 hay 722), năm mất, quê quán và số phận các vua triều Mai.
Category: 54 dân tộc
Người Ơ Đu chỉ cư trú ở Nghệ An, thuộc nhóm dân tộc ít người nhất Việt Nam, nói tiếng Môn - Khơ Me nhưng nay phần lớn dùng tiếng Khơ Mú hoặc Thái. Họ làm nương rẫy, ở nhà sàn kiểu Thái; lễ đón tiếng sấm đầu năm được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2025.
Category: 54 dân tộc
Người Khơ Mú sống chủ yếu ở vùng núi Tây Bắc, một bộ phận ở miền núi Thanh Hóa, Nghệ An, nói tiếng thuộc nhóm Môn - Khơ Me. Họ canh tác nương rẫy, ở nhà sàn, họ mang tên thú, chim, cây; hát tơm và Tết cơm mới sau vụ gặt là nét văn hóa tiêu biểu.
Category: 54 dân tộc
Người Thổ cư trú chủ yếu ở vùng núi và trung du phía tây Nghệ An và Thanh Hóa, tiếng nói thuộc nhóm Việt - Mường. Họ làm nương rẫy là chính, ở nhà sàn, xưa mỗi làng có trùm làng bầu hằng năm; nghề đan võng gai và tục ngủ mái là những nét văn hóa đáng chú ý.
Category: 54 dân tộc
Người Thái sống tập trung ở vùng Tây Bắc và miền tây Bắc Trung Bộ, gồm hai ngành Thái Đen và Thái Trắng, nói tiếng thuộc nhóm Tày - Thái. Họ trồng lúa nước ở thung lũng, ở nhà sàn, tổ chức xã hội cổ truyền theo bản mường; nghệ thuật xòe và thực hành Then được UNESCO ghi danh.
