Tỉnh · Miền Bắc
Đơn vị hành chính hiện hành, hiệu lực từ 1 tháng 7, 2025. Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15 (chưa đối chiếu văn bản)
Ngày 3 tháng 2 âm lịch
Lễ hội đền Cửa Ông (Cẩm Phả, Quảng Ninh) diễn ra mùng 3–4 tháng Hai và mùng 3–4 tháng Tám âm lịch để tưởng nhớ Hưng Nhượng Vương Trần Quốc Tảng; có rước kiệu đường bộ, đường biển và là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (2016).
Ngày 10 tháng 1 âm lịch
Lễ hội xuân ở khu di tích Yên Tử (Uông Bí, Quảng Ninh), khai hội mùng 10 tháng Giêng và kéo dài khoảng ba tháng; gắn với Phật hoàng Trần Nhân Tông và thiền phái Trúc Lâm.
18 bài
Danh mục: Văn học dân gian
Tên Hạ Long nghĩa là "rồng xuống". Bài nêu bản kể phổ biến về đàn rồng phun châu ngọc thành đảo đá chặn giặc, các dị bản, bản kể của Xuân Quỳnh, chuyện "rồng" năm 1898 và cách người xưa lý giải cảnh quan vịnh.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Lê Chân là nữ tướng của Hai Bà Trưng, theo thần tích đã khai khẩn vùng An Biên ven sông Cấm, được phong chức chưởng quản binh quyền coi giữ duyên hải đông bắc rồi tuẫn tiết khi Mã Viện tiến đánh; bà được thờ làm Thành hoàng đất Cảng.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Mộ gạch cuốn vòm là loại hình mộ táng phổ biến ở Bắc và Bắc Trung Bộ trong những thế kỷ đầu Công nguyên; các cuộc khai quật ở Đông Triều, Quế Võ, Kim Liên cho thấy cấu trúc, đồ tùy táng và những tranh luận về chủ nhân người Hán hay người Việt.
Danh mục: Lễ hội
Lễ hội đền Cửa Ông ở Cẩm Phả, Quảng Ninh, diễn ra mùng 3–4 tháng Hai và mùng 3–4 tháng Tám âm lịch để tưởng nhớ Hưng Nhượng Vương Trần Quốc Tảng; có rước kiệu đường bộ và đường biển, và được công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cuối năm 2016.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Gốm men ngọc thời Lý và gốm hoa nâu thời Trần là hai dòng tiêu biểu của gốm Đại Việt. Bài nêu khó khăn khi phân biệt gốm Lý và Trần ở Hoàng thành Thăng Long, các cách lý giải ảnh hưởng Phật giáo và Chăm Pa, và hai bảo vật thạp gốm hoa nâu ở Hải Dương, Quảng Ninh.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Trần Nhân Tông (Trần Khâm) là vua thứ ba nhà Trần, trị vì trong thời kháng chiến chống Mông – Nguyên, nhường ngôi năm 1293 rồi xuất gia, được tôn là Sơ tổ Thiền phái Trúc Lâm. Bài nêu các mốc đời và những chỗ nguồn chưa khớp (mốc xuất gia, ngày mất, nơi lưu xá lợi).
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Ngày 9/4/1288, thủy quân Nguyên của Ô Mã Nhi bị tiêu diệt trên sông Bạch Đằng. Bài kể diễn biến trận đánh và các bãi cọc Yên Giang, Đồng Vạn Muối, Đồng Má Ngựa, Cao Quỳ, nêu tranh luận về việc bãi cọc nào thuộc trận địa năm 1288 và các "điểm mờ" của nghiên cứu.
Danh mục: Di sản UNESCOThời kỳ: Lý – Trần
Quần thể gồm 12 thành phần ở Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng, lấy Phật giáo Trúc Lâm do vua Trần Nhân Tông sáng lập làm cốt lõi. Ngày 12/7/2025, tại Paris, UNESCO ghi vào Danh mục Di sản thế giới, là di sản thế giới thứ chín của Việt Nam.
Danh mục: Lễ hội
Lễ hội xuân ở Yên Tử (Uông Bí, Quảng Ninh), khai hội mùng 10 tháng Giêng, kéo dài khoảng ba tháng; gắn với Phật hoàng Trần Nhân Tông và thiền phái Trúc Lâm.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Năm 938, Ngô Quyền dùng bãi cọc ngầm và thủy triều trên sông Bạch Đằng đánh tan thủy quân Nam Hán do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy; sang năm 939 ông xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa, được sử sách coi là mở đầu thời kỳ độc lập sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc.
Danh mục: Tín ngưỡng – tôn giáoThời kỳ: Lý – Trần
Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử do vua Trần Nhân Tông lập từ thế kỷ XIII, với ba tổ Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang. Bài nêu quá trình hình thành, những điểm giới nghiên cứu còn bàn, hình thái hiện đại và việc quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh năm 2025.
Danh mục: Phong tục vòng đời
Lễ cấp sắc (độ giới) là nghi lễ đánh dấu sự trưởng thành của nam giới người Dao, cho họ tên âm và tư cách thầy cúng. Bài so sánh cách làm của hai nhóm Dao Kiềm Miền và Kiềm Mùn, diễn tiến, không gian thiêng, ý nghĩa xã hội và việc được công nhận di sản.
