27 bài
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Công chúa Lê Thị Phất Ngân, theo thần tích là con gái Lê Đại Hành, được gả cho Lý Công Uẩn, là mẹ vua Lý Thái Tông; chính sử chỉ nhắc bà gián tiếp. Bài phân biệt phần chính sử, phần thần tích và nơi thờ phụng ở Hoa Lư, Nghệ An, Bắc Ninh.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Chuông Nhật Tảo, đúc năm 948 thời Ngô, hiện ở đình Nhật Tảo (Đông Ngạc, Hà Nội), là bảo vật quốc gia có bài minh 211 chữ ghi niên hiệu Nam Hán và địa danh "thôn Hạ Từ Liêm, huyện Giao Chỉ". Bài nêu lai lịch, nội dung minh văn và các cách đọc.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Hai sập đá chạm rồng cuộn ở đền vua Đinh Tiên Hoàng, Hoa Lư, được công nhận bảo vật quốc gia cuối năm 2017; hiện vật thuộc thế kỷ XVII nhưng các nguồn khác nhau về niên đại từng chiếc và ý nghĩa của hình rồng có "bàn tay".
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Đỗ Pháp Thuận là thiền sư thời Tiền Lê, được vua Lê Hoàn hỏi việc nước và, theo Thiền uyển tập anh, là tác giả bài thơ bốn câu Quốc tộ. Bài nêu tiểu sử, chuyện lái đò đón sứ Tống Lý Giác năm 987, các cách hiểu "đằng lạc", "vô vi" và những điểm nguồn chưa thống nhất.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Khuông Việt (Ngô Chân Lưu) là thiền sư được vua Đinh phong Tăng thống, làm cố vấn và tham gia bang giao với nhà Tống thời Lê Hoàn. Bài nêu tiểu sử, các chỗ nguồn lệch nhau (năm sinh, quê, dòng dõi, mốc phong chức) và bài từ tiễn sứ Lý Giác.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Sau năm 981, Lê Hoàn vừa nhận sách phong của nhà Tống và giữ quan hệ hòa hiếu, vừa thân chinh đánh Chiêm Thành năm 982; các nguồn khác nhau về cách gọi quan hệ với Tống ("cống" hay "sính") và cách trình bày cuộc đánh Chiêm.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Sau trận Bạch Đằng, Ngô Quyền xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa; sau khi ông mất năm 944, Dương Tam Kha chiếm ngôi, rồi Hậu Ngô vương cai trị đến 965. Các nguồn khác nhau về tính chất của nhà nước này và đánh giá về Dương Tam Kha.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Sau khi Ngô Quyền mất, nhiều hào trưởng chiếm giữ các vùng ở Bắc Bộ cho đến khi Đinh Bộ Lĩnh dẹp xong và lập nước Đại Cồ Việt; các nguồn khác nhau về danh sách sứ quân, mốc thời gian và cách gọi "loạn" hay "cục diện".
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Năm 938, Ngô Quyền dùng bãi cọc ngầm và thủy triều trên sông Bạch Đằng đánh tan thủy quân Nam Hán do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy; sang năm 939 ông xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa, được sử sách coi là mở đầu thời kỳ độc lập sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân, lên ngôi hoàng đế năm 968, đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt và đóng đô ở Hoa Lư; triều Đinh kéo dài đến năm 980, để lại cố đô Hoa Lư nay thuộc quần thể di sản Tràng An.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Sau khi Đinh Tiên Hoàng bị hại năm 979, Lê Hoàn được tôn lên ngôi năm 980, lập nhà Tiền Lê và lãnh đạo cuộc kháng chiến đánh tan quân Tống năm 981; các nguồn sử khác nhau về đường tiến quân và địa điểm trận quyết định.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Hoa Lư (Trường Yên, Ninh Bình) là kinh đô của nước Đại Cồ Việt từ năm 968 dưới triều Đinh và Tiền Lê; các đợt khai quật 2009–2025 tìm thấy lớp kiến trúc thời Đại La và Đinh – Tiền Lê cùng đoạn thành Dền, song quy mô và cấu trúc thành cổ vẫn còn được nghiên cứu.
