Người Mạ sống ở các cao nguyên nam Tây Nguyên, chủ yếu ở Lâm Đồng, thành từng làng (bon) có chủ làng đứng đầu, nói tiếng thuộc nhóm Môn - Khơ Me. Họ làm nương rẫy, nổi tiếng với nghề dệt vải; lễ mừng lúa mới và cồng chiêng giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa.
Người Gié Triêng gắn bó lâu đời quanh vùng núi Ngọc Linh, ở vùng Kon Tum cũ (nay thuộc Quảng Ngãi) và Quảng Nam cũ (nay thuộc Đà Nẵng), nói tiếng thuộc nhóm Môn - Khơ Me. Họ làm rẫy là chính, ở nhà sàn dài nhiều bếp; cồng chiêng và múa xoang là trung tâm của lễ hội.
Người Cơ Tu sống lâu đời ở miền núi phía tây vùng Quảng Nam cũ (nay thuộc Đà Nẵng) và Thừa Thiên Huế cũ (nay là Huế), nói tiếng thuộc nhóm Môn - Khơ Me. Họ làm rẫy, ở nhà sàn mái uốn khum như mai rùa, mỗi làng có nhà chung gươl; điệu múa tâng tung da dá là di sản quốc gia.
Người Giáy sống ở vùng núi phía Bắc, chủ yếu ở Lào Cai, vùng Hà Giang cũ và Lai Châu, nói tiếng thuộc ngữ hệ Thái - Ka Đai. Họ làm ruộng bậc thang, ở nhà sàn hoặc nhà đất ba gian có bàn thờ ở gian giữa; lễ hội Roóng Poọc (xuống đồng) là nét văn hóa tiêu biểu.
Người Thổ cư trú chủ yếu ở vùng núi và trung du phía tây Nghệ An và Thanh Hóa, tiếng nói thuộc nhóm Việt - Mường. Họ làm nương rẫy là chính, ở nhà sàn, xưa mỗi làng có trùm làng bầu hằng năm; nghề đan võng gai và tục ngủ mái là những nét văn hóa đáng chú ý.
Người Bru Vân Kiều sống ở vùng Trường Sơn phía tây Bắc Trung Bộ, tiếng nói thuộc nhóm Môn - Khơ Me, gồm các nhóm Bru, Vân Kiều, Ma Coong, Trì, Khùa. Họ làm nương rẫy, ở nhà sàn với bếp lửa đặt trên sàn, tin thần lúa; lễ trỉa lúa, lễ mừng cơm mới và lễ hội đập trống là di sản quốc gia ở Quảng Trị.
Người Xtiêng sống tập trung ở miền đông Nam Bộ, tiếng nói thuộc nhóm Môn - Khơ Me, gồm hai nhóm chính Bù Lơ (vùng cao) và Bù Đek (vùng thấp). Họ làm rẫy là chính, tin thần lúa; lễ hội đâm trâu là lễ lớn nhất, cồng chiêng và kèn sừng trâu là nhạc cụ tiêu biểu.
Người Raglai sống ở vùng núi và thung lũng cao khoảng 500-1.000 m phía nam miền Trung, tiếng nói thuộc nhóm Nam Đảo. Nghề làm rẫy chi phối đời sống; xã hội mang dấu ấn mẫu hệ, thầy cúng giữ vai trò quan trọng, và lễ bỏ mả là lễ hội lớn nhất, đã là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Người Mnông là cư dân sinh tụ lâu đời ở miền Trung Tây Nguyên, nói tiếng thuộc nhóm Môn - Khơ Me, gồm nhiều nhóm địa phương. Họ làm rẫy, từng nổi tiếng với nghề thuần dưỡng voi, tính huyết thống theo dòng họ mẹ; sử thi và cồng chiêng là di sản tiêu biểu.
Người Hrê sống chủ yếu ở vùng núi phía tây Quảng Ngãi, tiếng nói thuộc nhóm Môn - Khơ Me, có 149.460 người (2019). Phần lớn làm ruộng nước, ở nhà sàn dựng ngang triền dốc; lễ đâm trâu là lớn nhất, hát ta lêu và ca chôi là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Người Sán Dìu sống tập trung ở vùng trung du Bắc Bộ, nói thổ ngữ Hán Quảng Đông thuộc nhóm Hán, có 183.004 người (2019). Họ canh tác ruộng khô là chính, ở nhà đất trong làng có lũy tre bao quanh; hát giao duyên Soọng cô là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Người Chăm sinh tụ lâu đời ở duyên hải miền Trung, nay còn có bộ phận ở Nam Bộ; tiếng nói thuộc ngữ hệ Nam Đảo, theo Bà La Môn giáo, Hồi giáo truyền thống hoặc Hồi giáo mới. Họ có truyền thống ruộng nước, mẫu hệ, nghề gốm được UNESCO ghi danh năm 2022 và lễ hội Katê tại đền tháp.