26 bài
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Cư Trinh là quan văn, tham mưu của chúa Nguyễn Phúc Khoát, gắn với việc dẹp Đá Vách ở Quảng Ngãi (1750), bài vè Sãi Vãi và kế sách mở đất ở vùng Chân Lạp. Bài nêu các nguồn còn lệch về năm tháng, tên đất và thụy hiệu.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Cù lao Phố trên sông Đồng Nai là nơi nhóm người Hoa của Trần Thượng Xuyên định cư từ khoảng năm 1679 và phát triển thành thương cảng Nông Nại đại phố, cho đến khi bị tàn phá trong chiến sự Tây Sơn năm 1776. Bài nêu các mốc và số liệu lệch nhau giữa nguồn.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Văn miếu Trấn Biên được dựng năm 1715 dưới thời chúa Nguyễn Phúc Chu, bị quân Pháp phá năm 1861 và phục dựng 1998–2002. Báo chí gọi đây là văn miếu đầu tiên ở Đàng Trong; công trình hiện nay là bản phục dựng, được xếp hạng di tích quốc gia năm 2016.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Bản thư đề ngày 10/2/1700, lưu trong kho lưu trữ VOC ở Jakarta, ghi dấu lúc Công ty Đông Ấn Hà Lan chấm dứt 63 năm buôn bán với Đàng Ngoài. Nó cho thấy lợi nhuận tơ lụa – bạc sụt giảm và quan hệ căng thẳng với chúa Trịnh Căn.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Hòa thượng Thích Đại Sán (Thạch Liêm), người Trung Hoa, sang Đàng Trong năm 1695 theo lời mời của chúa Nguyễn Phúc Chu và ghi lại chuyến đi trong Hải ngoại kỷ sự, tác phẩm xen thơ văn mô tả Thuận Hóa, Hội An. Giới nghiên cứu vừa dùng nó làm sử liệu vừa lưu ý chỗ tô vẽ.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Từ năm 1599, khi Trịnh Tùng được phong Bình An vương, Đàng Ngoài có hai bộ máy song song: triều đình vua Lê giữ danh nghĩa, phủ chúa Trịnh nắm thực quyền. Giới nghiên cứu gọi đó là “lưỡng đầu chế”; sử nhà Nguyễn lại phê các chúa là quyền thần.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Kẻ Chợ là tên dân gian của Thăng Long thời vua Lê – chúa Trịnh: khu phố nghề, chợ búa quanh hoàng thành, nơi có thương điếm Hà Lan, Anh. Người nước ngoài ghi lại cảnh phố phường đông đúc, nhưng chi tiết về phiên chợ khác nhau giữa các nguồn.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Gia Thiều, tước Ôn Như hầu, sinh ở Bắc Ninh năm 1741, làm quan thời Lê – Trịnh và là tác giả Cung oán ngâm khúc, khúc ngâm chữ Nôm thể song thất lục bát về thân phận cung nữ. Các nguồn ghi số câu và cách đọc tác phẩm khác nhau.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Đào Duy Từ là mưu thần của chúa Nguyễn Phúc Nguyên, gắn với việc đắp lũy Trường Dục và lũy Thầy ở Quảng Bình. Bài nêu xuất thân, con đường vào Nam, các tác phẩm được ghi nhận, những giai thoại cần phân biệt và các đền thờ.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Chùa Thập Tháp Di Đà ở An Nhơn (Bình Định cũ) gắn với thiền sư Nguyên Thiều, người từ Triều Châu sang Đàng Trong và truyền thiền phái Lâm Tế. Năm lập chùa được các nguồn ghi là 1665, 1677 hoặc 1683.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Chinh phụ ngâm là khúc ngâm chữ Hán của Đặng Trần Côn (khoảng năm 1741), về sau được nhiều người diễn Nôm. Bản diễn Nôm phổ biến nhất từng được gán cho Đoàn Thị Điểm, nhưng nhiều nhà nghiên cứu nghiêng về Phan Huy Ích; vấn đề vẫn còn tranh luận.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Từ năm 1592 đến 1635, thuyền buôn Nhật có giấy phép của Mạc phủ đến Hội An mua tơ lụa, trầm hương; chúa Nguyễn trao đổi thư từ với Tokugawa và người Nhật lập phố riêng ở Hội An. Bài tóm lược số liệu, thư từ và những ước tính còn khác nhau giữa các nghiên cứu.
