226 bài
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Thái Bình hưng bảo là đồng tiền riêng đầu tiên của nhà nước Đại Cồ Việt do Đinh Tiên Hoàng cho đúc khoảng năm 970, mặt lưng có loại chữ "Đinh"; một số nhà nghiên cứu cho rằng chữ đầu trên tiền phải đọc là "Đại" chứ không phải "Thái", song cách gọi phổ biến vẫn là Thái Bình hưng bảo.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Các cột kinh đá thời Đinh, phát hiện ở bến sông Hoàng Long (Trường Yên, Ninh Bình) từ năm 1963, do Nam Việt vương Đinh Liễn dựng theo các nghiên cứu, khắc chữ Hán dài hơn 500 chữ mỗi cột; sưu tập được công nhận bảo vật quốc gia ngày 18/1/2024 và lưu giữ ở Bảo tàng tỉnh Ninh Bình.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Năm 1075 Lý Thường Kiệt chủ trương đem quân sang đánh phủ đầu các căn cứ của nhà Tống ở Ung, Khâm, Liêm, rồi lập phòng tuyến sông Như Nguyệt. Quân Tống bị chặn ở bờ bắc sông Cầu và rút quân sau khi giảng hòa năm 1077.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Chùa Diên Hựu (chùa Một Cột) được dựng năm 1049 dưới thời Lý Thái Tông theo ghi chép của Đại Việt sử ký toàn thư, nổi tiếng vì ngôi điện gỗ đặt trên một trụ đá giữa ao. Chùa bị phá năm 1954, được phục dựng và xếp hạng di tích quốc gia năm 1962.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Chu Văn An (mất năm 1370) là nhà giáo thời Trần, mở trường dạy học ở quê rồi làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám. Ông dâng Thất trảm sớ xin chém bảy kẻ nịnh thần, từ quan về Chí Linh và được thờ ở Văn Miếu; UNESCO đưa vào danh sách kỷ niệm năm 2020.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long, gồm Thành cổ Hà Nội và khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu, được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa thế giới ngày 31/7/2010. Các cuộc khai quật từ năm 2002 cho thấy các tầng di tích liên tục từ thời Đại La đến Lê Trung hưng.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Thành nhà Hồ (Tây Đô) do Hồ Quý Ly cho xây năm 1397 ở Vĩnh Lộc, Thanh Hóa, nổi tiếng với tường và cổng vòm xếp bằng đá khối lớn không chất kết dính. Thành được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa thế giới ngày 27/6/2011.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Nguyễn Trãi là mưu sĩ của khởi nghĩa Lam Sơn, tác giả Bình Ngô đại cáo, Quốc âm thi tập và Dư địa chí. Bị khép tội ở vụ án Lệ Chi Viên năm 1442, ông được vua Lê Thánh Tông giải oan và được UNESCO tôn vinh Danh nhân văn hóa thế giới năm 1980.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Vua Lê Thánh Tông (ở ngôi 1460–1497) được các nguồn ghi nhận đã cải tổ bộ máy hành chính, mở rộng thi cử và dựng bia tiến sĩ, ban hành bộ luật Hồng Đức. Thời ông thường được xem là đỉnh cao của triều Lê sơ.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Đại Việt sử ký toàn thư là bộ quốc sử do Ngô Sĩ Liên hoàn thành năm 1479 trên cơ sở sách của Lê Văn Hưu và Phan Phu Tiên, về sau được nhiều sử thần bổ sung. Bản in xưa nhất còn lại được khắc ván năm Chính Hòa thứ 18 (1697).
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Lê Quý Đôn (1726–1784) là nhà bác học thời Lê – Trịnh, đỗ Bảng nhãn, làm quan và đi sứ nhà Thanh, để lại các bộ sách như Vân đài loại ngữ, Kiến văn tiểu lục, Phủ biên tạp lục. Năm 2025 UNESCO thông qua nghị quyết vinh danh nhân 300 năm ngày sinh ông.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Chùa Thiên Mụ (Linh Mụ) trên đồi Hà Khê, bên sông Hương, được chúa Nguyễn Hoàng cho dựng năm 1601 và được chúa Nguyễn Phúc Chu đại trùng tu năm 1714. Chùa còn Đại hồng chung (1710), bia Ngự kiến Thiên Mụ tự và tháp Phước Duyên (1844).
