Tỉnh · Miền Bắc
Đơn vị hành chính hiện hành, hiệu lực từ 1 tháng 7, 2025. Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15 (chưa đối chiếu văn bản)
Các đơn vị hành chính dưới đây nay thuộc Bắc Ninh.
Bắc Giang (chưa đối chiếu văn bản)
Hợp nhất vào tỉnh Bắc Ninh từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15
Ngày 12 tháng 1 âm lịch
Lễ hội xuân ở núi Lim (Tiên Du, Bắc Ninh), ngày hội chính 13 tháng Giêng, nổi tiếng với hát quan họ: hát đối đáp, hát canh của các liền anh, liền chị.
Ngày 4 tháng 1 âm lịch
Hội làng Đồng Kỵ (Bắc Ninh) thờ Thánh Thiên Cương, mở đầu năm bằng đám rước pháo khổng lồ và nghi thức "dô ông đám" vào mùng 4 Tết; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2016.
Lễ hội chùa Dâu (lễ hội Tứ Pháp vùng Dâu)
Ngày 6 tháng 4 âm lịch
Lễ hội Tứ Pháp vùng Dâu ở chùa Dâu (Bắc Ninh): hội làng của 12 làng cổ Dâu - Luy Lâu thờ Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện, khai hội 6 và chính hội 8 tháng Tư âm lịch; vào danh mục di sản phi vật thể quốc gia năm 2026.
Ngày 12 tháng 1 âm lịch
Hội đầu năm ở đền Bà Chúa Kho (Cổ Mễ, phường Vũ Ninh, Bắc Ninh) từ 12 đến 15 tháng Giêng âm lịch, gắn với tích bà giữ kho lương thời Lý và tục "vay vốn" đầu năm, "lễ tạ" cuối năm.
Ngày 14 tháng 3 âm lịch
Lễ hội đền Đô (đền Lý Bát Đế) ở Đình Bảng, Từ Sơn (Bắc Ninh), từ 14 đến 16 tháng Ba âm lịch, chính hội 15 tháng Ba, tưởng nhớ vua Lý Thái Tổ và các vua nhà Lý với đám rước kiệu từ chùa Ứng Tâm.
Ngày 15 tháng 3 dương lịch
Lễ hội kỷ niệm khởi nghĩa Yên Thế (1884–1913), tổ chức quanh ngày 16 tháng 3 dương lịch tại khu di tích Hoàng Hoa Thám, Phồn Xương (Bắc Giang cũ, nay thuộc Bắc Ninh); di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2012.
49 bài
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Chùa Phật Tích (Vạn Phúc tự) ở Bắc Ninh, theo ghi chép cổ khởi dựng năm 1057 dưới thời Lý Thánh Tông, giữ pho tượng A Di Đà và bộ mười linh thú bằng đá, đều là bảo vật quốc gia. Bài nêu các số liệu và mốc lệch nhau giữa nguồn.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Khương Tăng Hội, nhà sư gốc Khương Cư lớn lên và xuất gia ở Giao Châu, gắn với trung tâm Phật giáo Luy Lâu; ông được nhắc đến với các tác phẩm như Lục độ tập kinh, An ban thủ ý kinh và việc sang Kiến Nghiệp (nước Ngô) truyền đạo. Năm sinh, năm mất và thầy tổ còn tranh luận.
Danh mục: Nghệ thuật trình diễn
Hát trống quân là lối hát đối đáp giao duyên nam nữ của người Việt ở Bắc Bộ, đệm bằng "trống đất" hoặc trống thùng; Bùi Xá, Dạ Trạch và Đức Bác đã được công nhận di sản quốc gia. Mỗi nơi có cách hát và chuyện nguồn gốc riêng, chưa nguồn nào xác lập niên đại.
Danh mục: Tín ngưỡng – tôn giáo
Mẫu Thượng Ngàn là vị Thánh Mẫu cai quản Nhạc phủ (miền rừng núi) trong tín ngưỡng Tứ phủ. Bài nêu vị trí trong điện thần, các bản truyền thuyết khác nhau, ba trung tâm thờ lớn (Đông Cuông, Bắc Lệ, Suối Mỡ) và lễ hội đền Đông Cuông.
Danh mục: Lễ hội
Lễ hội chùa Dâu (Tứ Pháp vùng Dâu) ở Bắc Ninh khai hội 6 tháng Tư và chính hội 8 tháng Tư âm lịch: hội của 12 làng cổ Dâu - Luy Lâu thờ bốn vị mây, mưa, sấm, chớp; được đưa vào danh mục di sản phi vật thể quốc gia theo quyết định ngày 27/10/2026.
Danh mục: Lễ hội
Lễ hội đền Bà Chúa Kho ở khu Cổ Mễ, phường Vũ Ninh (Bắc Ninh) diễn ra khoảng 12–15 tháng Giêng âm lịch, tưởng nhớ bà giữ kho lương thời Lý; nổi tiếng với tục "vay vốn" đầu năm, "lễ tạ" cuối năm và các vấn đề lễ vật, khấn thuê.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Tượng rồng đá thời Lý ở đền Lê Văn Thịnh (Đông Cứu, Bắc Ninh), Bảo vật quốc gia, thường được gắn với nỗi oan của Thái sư Lê Văn Thịnh trong vụ án hồ Dâm Đàm (1095–1096). Bài nêu cả hai chuyện, các niên đại lệch và việc nguồn khác phủ nhận mối liên hệ.
Danh mục: Văn học dân gian
Truyền thuyết về cậu bé làng Phù Đổng đánh giặc Ân rồi bay về trời, một trong Tứ bất tử. Bài nêu cốt truyện, các dị bản trong sử cũ và bản đầy đủ do nhóm nghiên cứu ghép lại, quá trình phong thần, và những cách đọc của giới nghiên cứu.
Danh mục: Tín ngưỡng – tôn giáo
Tứ Pháp (Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện) là tín ngưỡng thờ mây, mưa, sấm, chớp của cư dân nông nghiệp vùng Dâu, hòa Phật giáo với tục thờ Mẫu. Bài nêu truyền thuyết Man Nương, các lần cầu đảo thời Lý, hội chùa Dâu và bộ tượng bảo vật quốc gia.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Gia Thiều, tước Ôn Như hầu, sinh ở Bắc Ninh năm 1741, làm quan thời Lê – Trịnh và là tác giả Cung oán ngâm khúc, khúc ngâm chữ Nôm thể song thất lục bát về thân phận cung nữ. Các nguồn ghi số câu và cách đọc tác phẩm khác nhau.
Danh mục: Di sản UNESCO
Kho hơn 3.000 ván khắc gỗ thị ở chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Ninh, trước đây Bắc Giang) ghi lại kinh sách và trước tác của thiền phái Trúc Lâm. Mộc bản được ghi vào Danh mục Ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương của UNESCO năm 2012; niên đại khắc và số lượng khác nhau giữa các nguồn.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Mộ gạch cuốn vòm là loại hình mộ táng phổ biến ở Bắc và Bắc Trung Bộ trong những thế kỷ đầu Công nguyên; các cuộc khai quật ở Đông Triều, Quế Võ, Kim Liên cho thấy cấu trúc, đồ tùy táng và những tranh luận về chủ nhân người Hán hay người Việt.
