Tỉnh · Miền Bắc
Đơn vị hành chính hiện hành, hiệu lực từ 1 tháng 7, 2025. Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15 (chưa đối chiếu văn bản)
Các đơn vị hành chính dưới đây nay thuộc Bắc Ninh.
Bắc Giang (chưa đối chiếu văn bản)
Hợp nhất vào tỉnh Bắc Ninh từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15
Ngày 12 tháng 1 âm lịch
Lễ hội xuân ở núi Lim (Tiên Du, Bắc Ninh), ngày hội chính 13 tháng Giêng, nổi tiếng với hát quan họ: hát đối đáp, hát canh của các liền anh, liền chị.
Ngày 4 tháng 1 âm lịch
Hội làng Đồng Kỵ (Bắc Ninh) thờ Thánh Thiên Cương, mở đầu năm bằng đám rước pháo khổng lồ và nghi thức "dô ông đám" vào mùng 4 Tết; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2016.
Lễ hội chùa Dâu (lễ hội Tứ Pháp vùng Dâu)
Ngày 6 tháng 4 âm lịch
Lễ hội Tứ Pháp vùng Dâu ở chùa Dâu (Bắc Ninh): hội làng của 12 làng cổ Dâu - Luy Lâu thờ Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện, khai hội 6 và chính hội 8 tháng Tư âm lịch; vào danh mục di sản phi vật thể quốc gia năm 2026.
Ngày 12 tháng 1 âm lịch
Hội đầu năm ở đền Bà Chúa Kho (Cổ Mễ, phường Vũ Ninh, Bắc Ninh) từ 12 đến 15 tháng Giêng âm lịch, gắn với tích bà giữ kho lương thời Lý và tục "vay vốn" đầu năm, "lễ tạ" cuối năm.
Ngày 14 tháng 3 âm lịch
Lễ hội đền Đô (đền Lý Bát Đế) ở Đình Bảng, Từ Sơn (Bắc Ninh), từ 14 đến 16 tháng Ba âm lịch, chính hội 15 tháng Ba, tưởng nhớ vua Lý Thái Tổ và các vua nhà Lý với đám rước kiệu từ chùa Ứng Tâm.
Ngày 15 tháng 3 dương lịch
Lễ hội kỷ niệm khởi nghĩa Yên Thế (1884–1913), tổ chức quanh ngày 16 tháng 3 dương lịch tại khu di tích Hoàng Hoa Thám, Phồn Xương (Bắc Giang cũ, nay thuộc Bắc Ninh); di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2012.
49 bài
Danh mục: Lễ hội
Lễ hội kỷ niệm khởi nghĩa Yên Thế do Đề Nắm và Hoàng Hoa Thám lãnh đạo (1884–1913), tổ chức ba ngày quanh 16 tháng 3 dương lịch ở khu di tích Hoàng Hoa Thám, Phồn Xương; được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2012.
Danh mục: Lễ hội
Lễ hội đền Đô (đền Lý Bát Đế) ở Đình Bảng, Từ Sơn (Bắc Ninh), từ 14 đến 16 tháng Ba âm lịch, chính hội 15 tháng Ba, tưởng nhớ vua Lý Thái Tổ và các vua nhà Lý với đám rước kiệu từ chùa Ứng Tâm.
Danh mục: Làng nghề
Đông Hồ (Thuận Thành, Bắc Ninh) là làng in tranh khắc gỗ trên giấy điệp bằng màu tự nhiên, thịnh nhất từ cuối thế kỷ XIX đến giữa thế kỷ XX; tháng 12/2025 nghề được UNESCO ghi vào Danh sách di sản cần bảo vệ khẩn cấp.
Danh mục: Làng nghề
Phù Lãng (Quế Võ, Bắc Ninh) là làng gốm bên sông Cầu, được xem là một trong ba trung tâm gốm cổ truyền của đồng bằng Bắc Bộ cùng Thổ Hà và Bát Tràng, nổi tiếng với men da lươn nâu vàng. Niên đại khởi nghề các nguồn nêu từ 700 đến gần 1.000 năm, chưa có khảo cổ học xác định.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Nghề đúc đồng là đỉnh cao của văn hóa Đông Sơn. Bài nêu các lần đúc thử trống Ngọc Lũ (1964–1975), gần 1.000 mảnh khuôn trống ở Luy Lâu, tranh luận khuôn ghép hay sáp chảy và chiếc trống đúc thực nghiệm năm 2022.
Danh mục: Lễ hội
Hội rước pháo ở làng Đồng Kỵ, Bắc Ninh, diễn ra mùng 4 đến mùng 6 tháng Giêng để tưởng nhớ Thánh Thiên Cương; điểm nhấn là đám rước pháo khổng lồ và nghi thức "dô ông đám"; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2016.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Chùa Dạm (Đại Lãm tự) ở Nam Sơn, Bắc Ninh, được kể là do Ỷ Lan và Lý Nhân Tông cho xây từ năm 1086; chỉ còn nền móng và cột đá chạm rồng, nay là bảo vật quốc gia. Bài nêu kết quả khai quật, số liệu lệch giữa nguồn và các giả thuyết về ý nghĩa cột đá.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Bia Xá lợi tháp minh, khắc năm 601 đời Tùy, tìm thấy ở Xuân Quan (Thuận Thành, Bắc Ninh) gần thành Luy Lâu, ghi việc dựng tháp đặt xá lợi ở chùa Thiền Chúng, Giao Châu. Bài nêu phát hiện, nội dung, so sánh và các chỗ chưa thống nhất.
Danh mục: Trang phục
Yếm là mảnh vải che ngực và bụng buộc bằng dải ở cổ và lưng, xưa là nội y của phụ nữ Việt. Bài nêu cấu tạo, nhận định về nguồn gốc từ thời Đông Sơn trong các bài báo, vai trò của yếm đào ở Kinh Bắc, ý nghĩa, trang phục cưới và cách đưa yếm vào thời trang hiện nay.
Danh mục: Trang phục
Áo tứ thân có bốn thân, hai vạt trước buộc ngang bụng để lộ yếm đào, thường nâu, đen, đi với váy hoặc quần lĩnh, thắt lưng lụa, khăn mỏ quạ. Nguồn gốc còn tranh luận: một nghiên cứu cho là áo từ Trung Hoa vào Việt Nam rất sớm; từ thập niên 1930 áo ngũ thân được cải biến thành áo dài.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Hữu Cầu (quận He) là thủ lĩnh nông dân Đàng Ngoài, lấy Đồ Sơn làm căn cứ, đánh Kinh Bắc, uy hiếp Thăng Long và bị chúa Trịnh bắt năm 1751. Bài nêu diễn biến theo các nguồn thứ cấp, phần giai thoại (trâu lửa, hội chọi trâu) và các chi tiết còn lệch.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Năm 1442, vua Lê Thái Tông mất đột ngột ở vườn Lệ Chi, Nguyễn Trãi bị tru di ba họ, Nguyễn Thị Lộ bị quy tội giết vua. Bài trình bày chính sử, các giả thuyết (ngộ sát, vu oan do tranh ngôi, rắn báo oán) và việc minh oan năm 1464.
