Thành phố trực thuộc trung ương · Miền Bắc
Đơn vị hành chính hiện hành, hiệu lực từ 1 tháng 7, 2025. Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15 (chưa đối chiếu văn bản)
Ngày 7 tháng 4 âm lịch
Lễ hội tưởng nhớ Thánh Gióng ở đền Phù Đổng (mùng 7–9 tháng Tư âm lịch) và đền Sóc (mùng 6–8 tháng Giêng), Hà Nội; UNESCO ghi danh năm 2010.
Ngày 6 tháng 1 âm lịch
Lễ hội đầu xuân ở quần thể Hương Sơn (chùa Hương), Hà Nội, khai hội mùng 6 tháng Giêng và kéo dài đến hết tháng Ba âm lịch.
Ngày 4 tháng 2 âm lịch
Hội làng Nành (Ninh Hiệp xưa, nay là xã Phù Đổng, Hà Nội) từ mùng 4 đến mùng 6 tháng Hai âm lịch, nổi tiếng với lễ rước Âm lúc nửa đêm và tục nâng cây phan; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2025.
Ngày 5 tháng 3 âm lịch
Lễ hội chùa Thầy (Quốc Oai, Hà Nội) diễn ra từ mùng 5 đến mùng 7 tháng Ba âm lịch để tưởng nhớ Thiền sư Từ Đạo Hạnh, với tế khai hội, mộc dục, rước kiệu và múa rối nước; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2024.
Ngày 5 tháng 1 âm lịch
Lễ hội của cư dân Bát xã Loa Thành quanh thành Cổ Loa (Hà Nội), tưởng nhớ An Dương Vương; chính hội mùng 6 tháng Giêng với lễ rước kiệu và tế lễ tại đền Thượng.
Ngày 4 tháng 1 âm lịch
Lễ hội đền Hai Bà Trưng ở Hạ Lôi, xã Mê Linh (Hà Nội), từ mùng 4 đến mùng 10 tháng Giêng, chính hội mùng 6, tưởng nhớ Trưng Trắc, Trưng Nhị với rước kiệu và nghi thức giao kiệu.
Ngày 5 tháng 1 âm lịch
Lễ hội kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa (1789) tại gò Đống Đa, Hà Nội, tưởng nhớ Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ; chính hội ngày mùng 5 tháng Giêng với lễ rước, dâng hương và phần hội.
104 bài
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Trống đồng Ngọc Lũ, tìm thấy khoảng năm 1893–1894 ở Hà Nam cũ, thuộc loại H1 theo phân loại của Heger, được bảo tàng coi là chiếc trống Đông Sơn có hoa văn đẹp và phong phú nhất; trống được công nhận bảo vật quốc gia năm 2012, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Truyền thuyết kể An Dương Vương có nỏ thần do Cao Lỗ chế từ móng rùa vàng, nhưng mất nước vì Trọng Thủy lấy cắp nỏ; khảo cổ học Cổ Loa tìm thấy kho mũi tên đồng, khuôn đúc và lẫy nỏ, được nhiều nhà nghiên cứu xem là cốt lõi lịch sử của truyền thuyết.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Văn hóa Phùng Nguyên, đặt tên theo di chỉ phát hiện năm 1959 ở Lâm Thao (Phú Thọ), cùng Đồng Đậu và Gò Mun làm thành chuỗi văn hóa tiền Đông Sơn, ghi dấu quá trình đá, gốm tinh xảo chuyển dần sang đồng thau ở châu thổ sông Hồng; niên đại các nguồn nêu chưa thống nhất.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Mộ thuyền Việt Khê, phát hiện năm 1961 ở Thủy Nguyên (Hải Phòng), là quan tài bằng thân cây khoét rỗng dài 4,76 m chứa 107 đồ tùy táng của cư dân Đông Sơn, được công nhận bảo vật quốc gia năm 2013 và lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Phùng Hưng, hào trưởng Đường Lâm (Hà Nội), dấy binh chống chính quyền đô hộ nhà Đường, năm 791 vây thành Tống Bình và được dân suy tôn Bố Cái Đại Vương; các nguồn chưa thống nhất về năm khởi nghĩa, năm sinh, năm mất và thời gian tồn tại của chính quyền họ Phùng.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Năm 1075 Lý Thường Kiệt chủ trương đem quân sang đánh phủ đầu các căn cứ của nhà Tống ở Ung, Khâm, Liêm, rồi lập phòng tuyến sông Như Nguyệt. Quân Tống bị chặn ở bờ bắc sông Cầu và rút quân sau khi giảng hòa năm 1077.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Chùa Diên Hựu (chùa Một Cột) được dựng năm 1049 dưới thời Lý Thái Tông theo ghi chép của Đại Việt sử ký toàn thư, nổi tiếng vì ngôi điện gỗ đặt trên một trụ đá giữa ao. Chùa bị phá năm 1954, được phục dựng và xếp hạng di tích quốc gia năm 1962.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Chu Văn An (mất năm 1370) là nhà giáo thời Trần, mở trường dạy học ở quê rồi làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám. Ông dâng Thất trảm sớ xin chém bảy kẻ nịnh thần, từ quan về Chí Linh và được thờ ở Văn Miếu; UNESCO đưa vào danh sách kỷ niệm năm 2020.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long, gồm Thành cổ Hà Nội và khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu, được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa thế giới ngày 31/7/2010. Các cuộc khai quật từ năm 2002 cho thấy các tầng di tích liên tục từ thời Đại La đến Lê Trung hưng.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Nguyễn Trãi là mưu sĩ của khởi nghĩa Lam Sơn, tác giả Bình Ngô đại cáo, Quốc âm thi tập và Dư địa chí. Bị khép tội ở vụ án Lệ Chi Viên năm 1442, ông được vua Lê Thánh Tông giải oan và được UNESCO tôn vinh Danh nhân văn hóa thế giới năm 1980.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Vua Lê Thánh Tông (ở ngôi 1460–1497) được các nguồn ghi nhận đã cải tổ bộ máy hành chính, mở rộng thi cử và dựng bia tiến sĩ, ban hành bộ luật Hồng Đức. Thời ông thường được xem là đỉnh cao của triều Lê sơ.
Danh mục: Tây Sơn – NguyễnThời kỳ: Tây Sơn – Nguyễn
Mùa xuân Kỷ Dậu 1789, vua Quang Trung đưa quân Tây Sơn từ Nghệ An ra Thăng Long, đánh tan quân Thanh ở Hà Hồi, Ngọc Hồi, Đống Đa. Bài nêu bối cảnh, diễn biến và những điểm sử Việt, sử Thanh ghi khác nhau.
