Thành phố trực thuộc trung ương · Miền Bắc
Đơn vị hành chính hiện hành, hiệu lực từ 1 tháng 7, 2025. Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15 (chưa đối chiếu văn bản)
Các đơn vị hành chính dưới đây nay thuộc Hải Phòng.
Hải Dương (chưa đối chiếu văn bản)
Hợp nhất vào thành phố Hải Phòng từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15
Ngày 1 tháng 8 âm lịch
Lễ hội thờ thần Điểm Tước Đại Vương của cư dân biển Đồ Sơn (Hải Phòng), có nghi lễ từ mùng 1 đến 16 tháng 8 âm lịch, chính hội mùng 9 tháng 8 với vòng chọi trâu.
Ngày 16 tháng 8 âm lịch
Lễ hội ở khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc (Chí Linh, Hải Phòng): hội mùa xuân tưởng niệm Huyền Quang và hội mùa thu, cao điểm 16–20/8 âm lịch, tưởng nhớ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn.
27 bài
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Năm 1442, vua Lê Thái Tông mất đột ngột ở vườn Lệ Chi, Nguyễn Trãi bị tru di ba họ, Nguyễn Thị Lộ bị quy tội giết vua. Bài trình bày chính sử, các giả thuyết (ngộ sát, vu oan do tranh ngôi, rắn báo oán) và việc minh oan năm 1464.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Mạc Đăng Dung từ một võ quan lên nắm quyền, phế nhà Lê lập nhà Mạc năm 1527 rồi xin hàng nhà Minh năm 1540. Bài nêu sử học phong kiến coi nhà Mạc là “ngụy triều” và cách đánh giá lại của sử học hiện đại.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, năm 1284 Thượng hoàng Trần Thánh Tông họp các phụ lão ở thềm điện Diên Hồng hỏi kế đánh quân Nguyên, và các phụ lão đồng thanh nói "đánh". Bài nêu sự lệch năm, người triệu tập, tranh luận về địa điểm Bình Than và cách gọi "hội nghị dân chủ".
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Ngày 9/4/1288, thủy quân Nguyên của Ô Mã Nhi bị tiêu diệt trên sông Bạch Đằng. Bài kể diễn biến trận đánh và các bãi cọc Yên Giang, Đồng Vạn Muối, Đồng Má Ngựa, Cao Quỳ, nêu tranh luận về việc bãi cọc nào thuộc trận địa năm 1288 và các "điểm mờ" của nghiên cứu.
Danh mục: Di sản UNESCOThời kỳ: Lý – Trần
Quần thể gồm 12 thành phần ở Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng, lấy Phật giáo Trúc Lâm do vua Trần Nhân Tông sáng lập làm cốt lõi. Ngày 12/7/2025, tại Paris, UNESCO ghi vào Danh mục Di sản thế giới, là di sản thế giới thứ chín của Việt Nam.
Danh mục: Lễ hội
Lễ hội ở khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc (Chí Linh, Hải Phòng): hội mùa xuân tưởng niệm Huyền Quang và hội mùa thu, cao điểm 16–20/8 âm lịch, tưởng nhớ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Năm 905, hào trưởng Khúc Thừa Dụ nhân lúc nhà Đường suy yếu chiếm Đại La và xưng Tiết độ sứ, mở thời kỳ tự chủ; con là Khúc Hạo cải cách hành chính, thuế khóa; họ Khúc mất quyền năm 923 hoặc 930 tùy nguồn.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Năm 938, Ngô Quyền dùng bãi cọc ngầm và thủy triều trên sông Bạch Đằng đánh tan thủy quân Nam Hán do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy; sang năm 939 ông xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa, được sử sách coi là mở đầu thời kỳ độc lập sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Văn hóa Phùng Nguyên, đặt tên theo di chỉ phát hiện năm 1959 ở Lâm Thao (Phú Thọ), cùng Đồng Đậu và Gò Mun làm thành chuỗi văn hóa tiền Đông Sơn, ghi dấu quá trình đá, gốm tinh xảo chuyển dần sang đồng thau ở châu thổ sông Hồng; niên đại các nguồn nêu chưa thống nhất.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Mộ thuyền Việt Khê, phát hiện năm 1961 ở Thủy Nguyên (Hải Phòng), là quan tài bằng thân cây khoét rỗng dài 4,76 m chứa 107 đồ tùy táng của cư dân Đông Sơn, được công nhận bảo vật quốc gia năm 2013 và lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Chu Văn An (mất năm 1370) là nhà giáo thời Trần, mở trường dạy học ở quê rồi làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám. Ông dâng Thất trảm sớ xin chém bảy kẻ nịnh thần, từ quan về Chí Linh và được thờ ở Văn Miếu; UNESCO đưa vào danh sách kỷ niệm năm 2020.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Nguyễn Trãi là mưu sĩ của khởi nghĩa Lam Sơn, tác giả Bình Ngô đại cáo, Quốc âm thi tập và Dư địa chí. Bị khép tội ở vụ án Lệ Chi Viên năm 1442, ông được vua Lê Thánh Tông giải oan và được UNESCO tôn vinh Danh nhân văn hóa thế giới năm 1980.
