Thành phố trực thuộc trung ương · Miền Nam
Đơn vị hành chính hiện hành, hiệu lực từ 1 tháng 7, 2025. Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15 (chưa đối chiếu văn bản)
Các đơn vị hành chính dưới đây nay thuộc Hồ Chí Minh.
Bà Rịa - Vũng Tàu (chưa đối chiếu văn bản)
Hợp nhất vào thành phố Hồ Chí Minh từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15
Bình Dương (chưa đối chiếu văn bản)
Hợp nhất vào thành phố Hồ Chí Minh từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15
Lễ hội chùa Bà Thiên Hậu (Thủ Dầu Một)
Ngày 14 tháng 1 âm lịch
Lễ hội rằm tháng Giêng ở miếu Bà Thiên Hậu (chùa Bà Bình Dương cũ), phường Thủ Dầu Một: cúng vía Bà đêm 14 rạng 15, rước kiệu Bà chiều 15, hàng chục nghìn người đến lễ và nổi tiếng với các điểm phát miễn phí đồ ăn, nước uống.
Ngày 9 tháng 2 âm lịch
Lễ hội của ngư dân vùng biển Long Hải (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, nay thuộc TP. Hồ Chí Minh) thờ Long Hải thần nữ vào khoảng 9 đến 12 tháng 2 âm lịch, với nghinh Cô, hát bả trạo, chầu Cô; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2023.
Lễ hội Lăng Ông Bà Chiểu (lễ giỗ Tả quân Lê Văn Duyệt)
Ngày cuối tháng 7 âm lịch
Lễ giỗ Tả quân Lê Văn Duyệt tại Lăng Ông Bà Chiểu (TP. Hồ Chí Minh), tổ chức ba ngày từ cuối tháng 7 đến mùng 2 tháng 8 âm lịch, với tế lễ tiểu cung đình, xây chầu đại bội và hát bội.
Ngày 14 tháng 8 âm lịch
Lễ hội của ngư dân Cần Giờ (TP. Hồ Chí Minh) gắn với tục thờ cá Ông (cá voi), diễn ra quanh rằm tháng 8 âm lịch tại Lăng Ông Thủy Tướng, có lễ Nghinh Ông trên biển; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
38 bài
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Văn hóa Đồng Nai là văn hóa khảo cổ thời kim khí ở miền Đông Nam Bộ, cùng Đông Sơn và Sa Huỳnh làm thành ba trung tâm kim khí của Việt Nam; nổi bật với khuôn đúc đồng, đàn đá, mộ chum và buôn bán ven biển. Niên đại và cách phân kỳ còn tranh luận.
Danh mục: Tín ngưỡng – tôn giáo
Bà Ngũ Hành là nhóm năm nữ thần ứng với Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, được thờ phổ biến ở Nam Bộ nhưng mờ nhạt ở miền Bắc và miền Trung. Bài nêu số liệu miễu, giả thuyết tiếp biến Việt – Hoa của Lê Công Lý, các miếu ven biển Đông Nam Bộ và xu hướng hỗn dung.
Danh mục: Lễ hội
Lễ hội rằm tháng Giêng ở miếu Bà Thiên Hậu (chùa Bà Bình Dương cũ), phường Thủ Dầu Một: cúng vía Bà đêm 14 rạng 15, rước kiệu Bà chiều 15, hàng chục nghìn người đến lễ và nổi tiếng với các điểm phát miễn phí đồ ăn, nước uống.
Danh mục: Tín ngưỡng – tôn giáo
Thiên Hậu (Ma Tổ) là nữ thần bảo hộ người đi biển, theo người Hoa vào Nam Bộ từ khoảng nửa sau thế kỷ XVII và được thờ ở các hội quán, miếu. Bài nêu truyền thuyết, các bang và hội quán, lễ vía 23 tháng 3, rước kiệu rằm tháng Giêng và vai trò xã hội theo nguồn.
Danh mục: Tây Sơn – NguyễnThời kỳ: Tây Sơn – Nguyễn
Thành Gia Định (thành Bát Quái, Phiên An) do Nguyễn Ánh cho xây năm 1790 theo kiểu Vauban, bị Minh Mạng phá sau loạn Lê Văn Khôi, rồi thành Phụng xây năm 1836 thất thủ năm 1859. Bài nêu cấu trúc, các mốc và số đo mà nguồn ghi khác nhau, cùng dấu tích còn lại.
Danh mục: Tín ngưỡng – tôn giáoThời kỳ: Cận hiện đại
Hệ phái Khất sĩ do Tổ sư Minh Đăng Quang khai sáng năm 1944 ở Nam Bộ, dung hợp Nam tông và Bắc tông. Bài nêu mốc hình thành, bộ Chơn lý, các giáo đoàn, kiến trúc tịnh xá bát giác và số liệu hiện nay.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Phan Châu Trinh (1872–1926), người Quảng Nam, đỗ phó bảng, chủ trương cải cách ôn hòa với khẩu hiệu khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh. Bài nêu phong trào Duy Tân, dân biến 1908, những năm ở Pháp và tang lễ 1926.
Danh mục: Nghệ thuật trình diễnThời kỳ: Cận hiện đại
Nguyễn Vĩnh Bảo (1918–2021) là nhạc sư đờn ca tài tử người Cao Lãnh (Đồng Tháp), giảng dạy đàn tranh ở Sài Gòn và nước ngoài. Theo báo chí, ông cải tiến đàn tranh 16 dây thành 17, 19, 21 dây từ khoảng năm 1955.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Nguyễn Đình Chiểu, nhà thơ mù ở Nam Bộ, là tác giả truyện thơ Lục Vân Tiên và Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc (1861). Bài nêu tiểu sử, các tác phẩm chính, những chi tiết còn lệch giữa các nguồn và việc UNESCO ghi nhận năm 2021.
Danh mục: Lễ hội
Lễ giỗ Tả quân Lê Văn Duyệt tại Lăng Ông Bà Chiểu (TP. Hồ Chí Minh), tổ chức ba ngày từ cuối tháng 7 đến mùng 2 tháng 8 âm lịch, với tế lễ tiểu cung đình, xây chầu đại bội và hát bội.
Danh mục: Lễ hội
Lễ hội Dinh Cô ở Long Hải (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, nay thuộc TP. Hồ Chí Minh) thờ Long Hải thần nữ, diễn ra khoảng 9 đến 12 tháng 2 âm lịch với nghi lễ nghinh Cô, chầu Cô, hát bả trạo; được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2023.
Danh mục: Di sản UNESCO
Khu dự trữ sinh quyển thế giới Đồng Nai, được UNESCO công nhận ngày 29/6/2011 trên cơ sở mở rộng khu Cát Tiên cũ, có vùng lõi gồm Vườn quốc gia Cát Tiên và khu bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai. Các nguồn ghi diện tích (756 nghìn hay gần 970 nghìn ha) và số loài khác nhau.
