Tỉnh · Miền Bắc
Đơn vị hành chính hiện hành, hiệu lực từ 1 tháng 7, 2025. Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15 (chưa đối chiếu văn bản)
Các đơn vị hành chính dưới đây nay thuộc Phú Thọ.
Hòa Bình (chưa đối chiếu văn bản)
Hợp nhất vào tỉnh Phú Thọ từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15
Vĩnh Phúc (chưa đối chiếu văn bản)
Hợp nhất vào tỉnh Phú Thọ từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15
Ngày 10 tháng 3 âm lịch
Giỗ Tổ Hùng Vương (10 tháng 3 âm lịch) là ngày quốc lễ tưởng nhớ các vua Hùng tại Khu di tích Đền Hùng, Phú Thọ; tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được UNESCO ghi danh năm 2012.
Lễ hội Khai hạ của người Mường
Ngày 8 tháng 1 âm lịch
Lễ hội xuống đồng đầu xuân của người Mường Hòa Bình (nay thuộc Phú Thọ) vào mùng 8 tháng Giêng, với dấng chiêng, hòa tấu chiêng Mường và nghi thức đi cày đầu năm; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Ngày 15 tháng 2 âm lịch
Lễ hội Tây Thiên (Tam Đảo, Vĩnh Phúc cũ, nay thuộc Phú Thọ) diễn ra từ 15 đến 17 tháng Hai âm lịch để tưởng nhớ Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu, gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (2020).
Tết Năm mới (Thết Năm mởi) của người Mường
Ngày cuối tháng 12 âm lịch
Tết Năm mới của người Mường kéo dài từ 30 tháng Chạp đến mùng 7 tháng Giêng, tính theo lịch Mường 'ngày lui, tháng tới', với ngày chín lụn, lấy nước giao thừa, đánh chiêng, mời trâu bò ăn Tết và lễ khai hạ.
26 bài
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Lý Phật Tử là vị vua cuối của nhà Tiền Lý, trị vì Vạn Xuân từ năm 571 đến 602, đầu hàng quân Tùy do Lưu Phương chỉ huy. Bài tóm lược thân thế, việc nhà Tùy, và nêu những chỗ các nguồn lệch nhau về kinh đô, số quân, năm mất.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Làng Cả là khu mộ táng và cư trú lớn của văn hóa Đông Sơn ở Việt Trì, được biết đến từ năm 1959 và khai quật các năm 1976, 1977, 2005. Bài nêu quy mô, hiện vật, niên đại, những chỗ nguồn lệch nhau và tình trạng bảo tồn.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Sau khi Ngô Quyền mất, nhiều hào trưởng chiếm giữ các vùng ở Bắc Bộ cho đến khi Đinh Bộ Lĩnh dẹp xong và lập nước Đại Cồ Việt; các nguồn khác nhau về danh sách sứ quân, mốc thời gian và cách gọi "loạn" hay "cục diện".
Danh mục: Lễ hội
Giỗ Tổ Hùng Vương diễn ra ngày 10 tháng 3 âm lịch tại Khu di tích Đền Hùng, tỉnh Phú Thọ, để tưởng nhớ các vua Hùng; tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Văn Lang là nhà nước đầu tiên theo sử sách Việt Nam, do các vua Hùng đứng đầu, chia thành khoảng 15 bộ với kinh đô ở Phong Châu (Phú Thọ); niên đại, tên các bộ và số đời vua Hùng vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Cuộc khởi nghĩa do Trưng Trắc và Trưng Nhị lãnh đạo, nổ ra năm 40 ở cửa sông Hát chống chính quyền Đông Hán, giành quyền tự chủ chừng ba năm rồi bị Mã Viện đàn áp năm 42–43; các nguồn khác nhau ở một số địa điểm và chi tiết.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Lý Bí khởi nghĩa chống nhà Lương từ năm 542, lên ngôi Nam Đế năm 544, đặt quốc hiệu Vạn Xuân và niên hiệu Thiên Đức; nhà nước thất thế trước quân Lương, Lý Nam Đế mất năm 548 và vương triều Tiền Lý kéo dài đến năm 602.
Danh mục: Di sản UNESCO
Nghi lễ và trò chơi kéo co là di sản chung của Campuchia, Hàn Quốc, Philippines và Việt Nam, được UNESCO ghi danh năm 2015. Ở Việt Nam, di sản gồm kéo co ngồi ở đền Trấn Vũ (Hà Nội), kéo mỏ, kéo co của người Tày và nhiều cộng đồng khác, thường gắn với cầu mùa và cầu mưa thuận gió hòa.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Văn hóa Phùng Nguyên, đặt tên theo di chỉ phát hiện năm 1959 ở Lâm Thao (Phú Thọ), cùng Đồng Đậu và Gò Mun làm thành chuỗi văn hóa tiền Đông Sơn, ghi dấu quá trình đá, gốm tinh xảo chuyển dần sang đồng thau ở châu thổ sông Hồng; niên đại các nguồn nêu chưa thống nhất.
Danh mục: Văn học dân gian
Đẻ đất đẻ nước là sử thi của người Mường, được thầy mo diễn xướng trong tang lễ, kể sự hình thành trời đất, muôn vật và buổi đầu lập mường. Bài nêu nội dung theo các nguồn, cây Chu và Tặm Tạch, cách đọc của giới nghiên cứu và hồ sơ bảo tồn Mo Mường.
Danh mục: Ẩm thực vùng miền
Xôi ngũ sắc là xôi nếp nhuộm bằng lá và củ rừng, dùng trong lễ, tết, cúng tổ tiên của người Tày, Nùng, Thái, Mường, Dao; mỗi dân tộc có công thức nhuộm và cách hiểu về năm màu riêng.
Danh mục: 54 dân tộc
Người Sán Dìu sống tập trung ở vùng trung du Bắc Bộ, nói thổ ngữ Hán Quảng Đông thuộc nhóm Hán, có 183.004 người (2019). Họ canh tác ruộng khô là chính, ở nhà đất trong làng có lũy tre bao quanh; hát giao duyên Soọng cô là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
