Tỉnh · Miền Nam
Đơn vị hành chính hiện hành, hiệu lực từ 1 tháng 7, 2025. Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15 (chưa đối chiếu văn bản)
Các đơn vị hành chính dưới đây nay thuộc Vĩnh Long.
Bến Tre (chưa đối chiếu văn bản)
Hợp nhất vào tỉnh Vĩnh Long từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15
Trà Vinh (chưa đối chiếu văn bản)
Hợp nhất vào tỉnh Vĩnh Long từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15
20 bài
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Cư Trinh là quan văn, tham mưu của chúa Nguyễn Phúc Khoát, gắn với việc dẹp Đá Vách ở Quảng Ngãi (1750), bài vè Sãi Vãi và kế sách mở đất ở vùng Chân Lạp. Bài nêu các nguồn còn lệch về năm tháng, tên đất và thụy hiệu.
Danh mục: Văn học dân gian
Vè là thể loại tự sự dân gian bằng văn vần; ở Nam Bộ có nhiều bài vè kể vật về cá, chim, hoa, trái, bánh, rau. Bài nêu cách phân loại trong bộ Vè Nam Bộ, bố cục và thể thơ bốn chữ của vè kể vật, các thủ pháp đồng nghĩa, đồng âm, miêu tả, và mối liên hệ với đồng dao.
Danh mục: Trang phục
Phụ nữ Khmer Nam Bộ có bộ lễ phục gồm áo tầm vông, xà rông và khăn sbay; cô dâu thêm váy xăm pốt, mão tháp đính cườm, cánh bọ cánh cam. Ngày thường người Khmer mặc gần như người Việt; bộ truyền thống còn chủ yếu trong lễ hội, đám cưới. Tên gọi giữa các nguồn không thống nhất.
Danh mục: Phong tục vòng đời
Nam thiếu niên Khmer thường vào chùa tu một thời gian để báo hiếu cha mẹ, học đạo lý và chữ nghĩa, và được xem là mốc trưởng thành. Bài nêu nguồn gốc truyện cổ, nội dung tu học, giới luật, thời gian tu và những thay đổi hiện nay theo các nghiên cứu ở Sóc Trăng, Trà Vinh.
Danh mục: Văn học dân gian
Ao Bà Om (Srah Ba Om) ở Trà Vinh gắn với nhiều dị bản dân gian Khmer về cuộc thi đào ao giữa nam và nữ, người phụ nữ mưu trí tên Om thắng cuộc và tục đặt tên con theo họ mẹ. Bài nêu các bản kể, ý nghĩa và bối cảnh di tích.
Danh mục: Tín ngưỡng – tôn giáoThời kỳ: Cận hiện đại
Hệ phái Khất sĩ do Tổ sư Minh Đăng Quang khai sáng năm 1944 ở Nam Bộ, dung hợp Nam tông và Bắc tông. Bài nêu mốc hình thành, bộ Chơn lý, các giáo đoàn, kiến trúc tịnh xá bát giác và số liệu hiện nay.
Danh mục: Tây Sơn – NguyễnThời kỳ: Tây Sơn – Nguyễn
Phan Thanh Giản (1796–1867) là đại thần triều Nguyễn, người ký Hòa ước Nhâm Tuất 1862 rồi tuẫn tiết năm 1867. Bài nêu cuộc đời, các cuộc thương thuyết với Pháp và những đánh giá khác nhau từ thời Tự Đức đến nay.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Nguyễn Đình Chiểu, nhà thơ mù ở Nam Bộ, là tác giả truyện thơ Lục Vân Tiên và Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc (1861). Bài nêu tiểu sử, các tác phẩm chính, những chi tiết còn lệch giữa các nguồn và việc UNESCO ghi nhận năm 2021.
Danh mục: Làng nghề
Kẹo dừa Mỏ Cày là sản phẩm thủ công của Bến Tre (nay thuộc Vĩnh Long), theo truyền miệng ra đời khoảng thập niên 1930; làm từ nước cốt dừa, mạch nha, đường, nay chủ yếu do các cơ sở có máy móc sản xuất và là sản phẩm du lịch làng nghề.
Danh mục: Phong tục vòng đời
Tang lễ của người Khmer Nam Bộ do nhà chùa và Achar chủ trì, gắn với Phật giáo Nam tông. Bài nêu các nghi thức từ khâm liệm, di quan, hỏa táng, nghi thức tu trước lửa đến lễ giã cốt, các lễ cầu phước sau tang và những thay đổi hiện nay ở An Giang.
Danh mục: Phong tục vòng đời
Lễ cưới của người Khmer Nam Bộ, chủ yếu theo mô tả ở An Giang: xem tuổi, vai trò của chùa, các lễ dạm hỏi - ăn hỏi - xin cưới, ở rể, đám cưới ba ngày do Achar và Maha hướng dẫn, nghi thức hoa cau, cột chỉ cổ tay và những giản lược hiện nay.
Danh mục: Làng nghề
Mang Thít (Vĩnh Long) có quần thể gần 1.000 lò gạch, gốm mái vòm dọc kênh Thầy Cai, kết tinh hơn một thế kỷ giao thoa Khmer, Kinh, Hoa; nghề suy giảm từ đầu những năm 2000 và đang được bảo tồn như "di sản đương đại".
