Khoảng năm: 1858 – nay
59 bài
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Đông Kinh nghĩa thục là trường tư thục miễn phí do các sĩ phu mở ở Hà Nội năm 1907, dạy chữ quốc ngữ, Hán văn, Pháp văn và cổ động duy tân; bị chính quyền thực dân đóng cửa cuối năm. Bài nêu chỗ các nguồn lệch về thời điểm và số học sinh.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Ngày 5/6/1862, Phan Thanh Giản và Lâm Duy Hiệp thay mặt triều Nguyễn ký với Pháp và Tây Ban Nha hòa ước 12 điều, nhượng ba tỉnh Biên Hòa, Gia Định, Định Tường và đảo Côn Lôn cho Pháp, mở ba cảng và bồi thường chiến phí. Bài nêu các điều khoản chính và chỗ các nguồn lệch nhau.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Ngày 1/9/1858, hải đội Pháp – Tây Ban Nha dưới quyền Rigault de Genouilly nổ súng vào cửa biển Đà Nẵng, mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam của Pháp. Bài nêu diễn biến, kháng cự do Nguyễn Tri Phương chỉ huy, chỗ các nguồn lệch số liệu và việc liên quân chuyển hướng vào Gia Định tháng 2/1859.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Hiệp định Genève (7/1954) chấm dứt chiến tranh Pháp – Việt Minh, chia Việt Nam tạm thời ở vĩ tuyến 17 và hẹn tổng tuyển cử năm 1956. Bài tóm lược cuộc đàm phán, nội dung, ngày ký, hậu quả và lưu ý rằng các nguồn dùng chủ yếu từ phía Việt Nam.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Cao trào 1930–1931, đỉnh cao là Xô viết Nghệ Tĩnh, gồm các cuộc biểu tình nông dân, chính quyền kiểu Xô viết ở một số huyện Nghệ An, Hà Tĩnh và cuộc đàn áp của Pháp. Bài trình bày theo nguồn sử học chính thống, kèm những hạn chế được chính các tác giả nêu và những chỗ số liệu còn lệch.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Khởi nghĩa Yên Thế do Đề Nắm rồi Hoàng Hoa Thám lãnh đạo, diễn ra trong khoảng 30 năm ở Bắc Giang, nổi bật với các làng chiến đấu. Bài tóm lược bốn giai đoạn, hai lần giảng hòa, kết cục năm 1913 và cách đánh giá chính thức, kèm những điều chưa chắc.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Hòa ước Giáp Thân (Patenôtre) ký ngày 6/6/1884 giữa triều Nguyễn và Pháp gồm 19 khoản, thừa nhận quyền bảo hộ của Pháp. Bài tóm lược bối cảnh, nội dung, nghi lễ hủy chiếc ấn Trung Hoa, hệ quả và những chỗ các nguồn còn khác nhau.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Xe tăng 843 (T-54B) và 390 (T-59) của Lữ đoàn 203 là hai chiếc húc cổng Dinh Độc Lập trưa 30/4/1975, được công nhận bảo vật quốc gia ngày 1/10/2012. Bài nêu diễn biến, cách xác minh chiếc xe nào húc cổng chính và những chi tiết các nguồn ghi khác nhau.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Chiến dịch Điện Biên Phủ (13/3–7/5/1954) là trận đánh quyết định cuối cùng của cuộc chiến Pháp – Việt Minh. Bài nêu bối cảnh, việc đổi phương châm sang đánh chắc tiến chắc, diễn biến ba đợt và các số liệu mà các bên ghi khác nhau.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Cách mạng Tháng Tám 1945 là cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền sau khi Nhật đầu hàng, thắng lợi ở Hà Nội 19/8, Huế 23/8, Sài Gòn 25/8, và Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 ở Ba Đình. Bài nêu diễn biến, số liệu khác nhau và các cách nhìn.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Đông Du là phong trào đưa thanh niên Việt Nam sang Nhật học do Phan Bội Châu và Cường Để khởi xướng, đạt đỉnh cao 1907–1908 với khoảng 200 người, rồi tan rã sau thỏa thuận Pháp – Nhật. Bài nêu vai trò của Nam Kỳ và những chỗ các nguồn ghi khác nhau.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Phong trào Cần vương nổ ra sau cuộc phản công ở kinh thành Huế đêm 4 rạng 5/7/1885 và Dụ Cần vương ngày 13/7/1885 của vua Hàm Nghi tại Tân Sở. Bài nêu các trung tâm khởi nghĩa, Hương Khê và những điểm các nguồn ghi khác nhau.
1/9/1858
Liên quân Pháp – Tây Ban Nha tấn công Đà Nẵng
Liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng tấn công Đà Nẵng, mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp.
Đà Nẵng
5/6/1862
Triều Nguyễn ký hòa ước với Pháp và Tây Ban Nha, nhượng ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ (Biên Hòa, Gia Định, Định Tường) và đảo Côn Lôn cho Pháp.
15/4/1865
1884 – 1913
Nông dân Yên Thế dưới sự lãnh đạo của Hoàng Hoa Thám kháng chiến chống Pháp gần 30 năm.
Bắc Ninh
6/6/1884
Triều Nguyễn ký hòa ước với Pháp, chính thức thừa nhận quyền bảo hộ của Pháp trên Bắc Kỳ và Trung Kỳ.
1885 – 1896
Sau cuộc phản công ở kinh thành Huế thất bại, Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi ra Tân Sở và ban chiếu Cần vương, kêu gọi văn thân, sĩ phu đứng lên chống Pháp.
28/2/1902
Cây cầu thép dài hơn 1,6 km bắc qua sông Hồng (khi đó gọi là cầu Doumer) được khánh thành.
Hà Nội
1905 – 1909
Phan Bội Châu tổ chức đưa thanh niên sang Nhật Bản học tập để chuẩn bị lực lượng giành độc lập.
1907
Các sĩ phu yêu nước mở trường Đông Kinh nghĩa thục ở Hà Nội, dạy học không lấy tiền, cổ động chữ Quốc ngữ và tư tưởng duy tân; trường bị đóng cửa cuối năm.
Hà Nội
5/6/1911
Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước
Nguyễn Tất Thành (sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh) rời bến Nhà Rồng trên tàu Amiral Latouche-Tréville sang Pháp.
Hồ Chí Minh
1930 – 1931
Cao trào đấu tranh của công nhân, nông dân ở Nghệ An, Hà Tĩnh, đỉnh cao là việc lập chính quyền Xô viết ở nhiều làng xã.
Nghệ An
3/2/1930
Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản do Nguyễn Ái Quốc chủ trì ở Hồng Kông thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
19/8/1945
Việt Minh lãnh đạo tổng khởi nghĩa giành chính quyền, thắng lợi ở Hà Nội ngày 19/8/1945 rồi lan ra cả nước; vua Bảo Đại thoái vị.
Hà Nội
2/9/1945
Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Hà Nội
7/5/1954
Sau 56 ngày đêm (13/3 – 7/5/1954), quân đội Việt Nam tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ của Pháp.
Điện Biên
21/7/1954
Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam được ký kết, lấy vĩ tuyến 17 làm giới tuyến quân sự tạm thời.
30/4/1975
Kết thúc chiến tranh, thống nhất đất nước
Xe tăng Quân Giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập ở Sài Gòn, chiến tranh Việt Nam kết thúc; năm 1976 nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam ra đời.
Hồ Chí Minh
tháng 12 năm 1986
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam đề ra đường lối Đổi mới, chuyển sang kinh tế thị trường.
1993
Quần thể di tích Cố đô Huế được công nhận Di sản thế giới
Quần thể di tích Cố đô Huế là di sản đầu tiên của Việt Nam được UNESCO ghi vào Danh sách Di sản thế giới.
Huế
1994
Vịnh Hạ Long được công nhận Di sản thế giới
Vịnh Hạ Long được UNESCO ghi danh là Di sản thiên nhiên thế giới; năm 2023 mở rộng thành Vịnh Hạ Long – Quần đảo Cát Bà.
Quảng Ninh
28/7/1995
Việt Nam trở thành thành viên thứ bảy của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á.
1999
Phố cổ Hội An và Khu đền tháp Mỹ Sơn được công nhận Di sản thế giới
Tại cùng một kỳ họp, UNESCO ghi danh Phố cổ Hội An và Khu đền tháp Mỹ Sơn vào Danh sách Di sản văn hóa thế giới.
Đà Nẵng
2005
Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO vinh danh
Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại.
11/1/2007
Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới.
2010
Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long được công nhận Di sản thế giới
Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới, đúng dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long.
Hà Nội
2014
Quần thể danh thắng Tràng An được công nhận Di sản thế giới
Tràng An là di sản thế giới hỗn hợp (văn hóa và thiên nhiên) đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á.
Ninh Bình
2025
Quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được công nhận Di sản thế giới
Quần thể di tích gắn với Thiền phái Trúc Lâm và nhà Trần trải trên Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hải Phòng được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới.
1/7/2025
Sắp xếp còn 34 tỉnh, thành phố
Việt Nam sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh từ 63 xuống 34 tỉnh, thành phố và bỏ cấp huyện; chính quyền mới hoạt động từ ngày 1/7/2025.
