Tỉnh · Miền Nam
Đơn vị hành chính hiện hành, hiệu lực từ 1 tháng 7, 2025. Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15 (chưa đối chiếu văn bản)
Các đơn vị hành chính dưới đây nay thuộc Đồng Nai.
Bình Phước (chưa đối chiếu văn bản)
Hợp nhất vào tỉnh Đồng Nai từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15
16 bài
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Cù lao Phố trên sông Đồng Nai là nơi nhóm người Hoa của Trần Thượng Xuyên định cư từ khoảng năm 1679 và phát triển thành thương cảng Nông Nại đại phố, cho đến khi bị tàn phá trong chiến sự Tây Sơn năm 1776. Bài nêu các mốc và số liệu lệch nhau giữa nguồn.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Văn hóa Đồng Nai là văn hóa khảo cổ thời kim khí ở miền Đông Nam Bộ, cùng Đông Sơn và Sa Huỳnh làm thành ba trung tâm kim khí của Việt Nam; nổi bật với khuôn đúc đồng, đàn đá, mộ chum và buôn bán ven biển. Niên đại và cách phân kỳ còn tranh luận.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Văn miếu Trấn Biên được dựng năm 1715 dưới thời chúa Nguyễn Phúc Chu, bị quân Pháp phá năm 1861 và phục dựng 1998–2002. Báo chí gọi đây là văn miếu đầu tiên ở Đàng Trong; công trình hiện nay là bản phục dựng, được xếp hạng di tích quốc gia năm 2016.
Danh mục: Tín ngưỡng – tôn giáo
Thiên Hậu (Ma Tổ) là nữ thần bảo hộ người đi biển, theo người Hoa vào Nam Bộ từ khoảng nửa sau thế kỷ XVII và được thờ ở các hội quán, miếu. Bài nêu truyền thuyết, các bang và hội quán, lễ vía 23 tháng 3, rước kiệu rằm tháng Giêng và vai trò xã hội theo nguồn.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Mộ cự thạch Hàng Gòn là một ngôi mộ dolmen bằng sáu tấm đá hoa cương, do kỹ sư J. Bouchot phát hiện năm 1927 ở Long Khánh (Đồng Nai). Bài nêu cấu trúc, kết quả khảo sát năm 2006, mốc niên đại lệch giữa nguồn và những điều chưa biết về chủ nhân mộ.
Danh mục: Di sản UNESCO
Khu dự trữ sinh quyển thế giới Đồng Nai, được UNESCO công nhận ngày 29/6/2011 trên cơ sở mở rộng khu Cát Tiên cũ, có vùng lõi gồm Vườn quốc gia Cát Tiên và khu bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai. Các nguồn ghi diện tích (756 nghìn hay gần 970 nghìn ha) và số loài khác nhau.
Danh mục: Tây Sơn – NguyễnThời kỳ: Tây Sơn – Nguyễn
Gia Định thành thông chí (Gia Định thông chí) là bộ địa chí sáu quyển của Trịnh Hoài Đức, dâng vua Minh Mạng năm 1820, viết về vùng Nam Bộ đầu thế kỷ XIX. Bài tóm lược nội dung từng quyển, vấn đề tên sách, bản chép tay, các bản dịch và những chỗ nguồn còn khác nhau.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Chùa Thập Tháp Di Đà ở An Nhơn (Bình Định cũ) gắn với thiền sư Nguyên Thiều, người từ Triều Châu sang Đàng Trong và truyền thiền phái Lâm Tế. Năm lập chùa được các nguồn ghi là 1665, 1677 hoặc 1683.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Năm 1698, theo lệnh chúa Nguyễn Phúc Chu, Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh (1650–1700) vào kinh lược xứ Đồng Nai, lập phủ Gia Định với dinh Trấn Biên và dinh Phiên Trấn; các nguồn nhấn mạnh khác nhau giữa “xác lập chủ quyền” và việc sắp xếp bộ máy trên nền lưu dân có sẵn.
Danh mục: 54 dân tộc
Người Chơ Ro sống tập trung ở vùng núi thấp thuộc Đồng Nai, tiếng nói thuộc nhóm Môn - Khơ Me. Họ vốn làm rẫy, trước ở nhà sàn nay phổ biến nhà đất; lễ cúng thần lúa là lễ trọng hằng năm và lễ hội Sayangva đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Danh mục: 54 dân tộc
Người Mạ sống ở các cao nguyên nam Tây Nguyên, chủ yếu ở Lâm Đồng, thành từng làng (bon) có chủ làng đứng đầu, nói tiếng thuộc nhóm Môn - Khơ Me. Họ làm nương rẫy, nổi tiếng với nghề dệt vải; lễ mừng lúa mới và cồng chiêng giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa.
Danh mục: 54 dân tộc
Người Xtiêng sống tập trung ở miền đông Nam Bộ, tiếng nói thuộc nhóm Môn - Khơ Me, gồm hai nhóm chính Bù Lơ (vùng cao) và Bù Đek (vùng thấp). Họ làm rẫy là chính, tin thần lúa; lễ hội đâm trâu là lễ lớn nhất, cồng chiêng và kèn sừng trâu là nhạc cụ tiêu biểu.
